Przeskocz do treści

Delta mi!

  1. obrazek

    Wikipedia

    Porównanie wielkości UY Scuiti i Słońca.

    Wikipedia

    Porównanie wielkości UY Scuiti i Słońca.

    Astronomia Prosto z nieba

    O rozmiarach gwiazd

    Astronomiczne rozmiary kosmosu bardzo łatwo wywołują u nieprzyzwyczajonych zawroty głowy i problemy z wyobrażeniem sobie wielkości i odległości do różnych obiektów astrofizycznych. W niektórych przypadkach prowadzi to nawet do zupełnej znieczulicy w kwestii niezwykłej rozpiętości skal obiektów występujących w naszym Wszechświecie.

  2. Astronomia

    CK Vul – pierwsza czerwona nowa

    CK Vul (w gwiazdozbiorze Vulpecula - Lisek) jest niezwykłą gwiazdą, obserwowaną w XVII wieku m.in. przez Jana Heweliusza, gdy osiągnęła maksymalną jasność 2,6 mag. Po trzech latach gwiazda zniknęła z nieboskłonu. Na podstawie XVII-wiecznych zapisków grupa naukowców wyznaczyła pozycję obiektu na niebie i w 1982 roku odnalazła pozostałości po wybuchu gwiazdy. Wciąż jednak nie udało się bezpośrednio zaobserwować samej gwiazdy.

  3. obrazek

    M101

    M101

    Kosmologia

    Wszechświaty wyspowe

    Chyba każdy z nas przynajmniej raz w życiu zastanawiał się nad tym, jakie jest jego miejsce we wszechświecie. Z punktu widzenia ludzkości istotne jest pytanie o to, czy jesteśmy w nim sami, czy istnieją inne cywilizacje. A jeśli istnieją, to jak daleko od nas mogą się znajdować i czy komunikacja z nimi będzie kiedykolwiek możliwa.

  4. obrazek

    Astronomia Prosto z nieba

    Władca pierścieni

    Saturn, planeta 8,5 raza większa od Ziemi i ważąca prawie 100 razy więcej, wyróżnia się na tle innych charakterystycznymi pierścieniami. Pozostałe trzy gazowe giganty Układu Słonecznego również mają pierścienie, jednak te otaczające Jowisza, Urana i Neptuna są o wiele mniejsze i rzadsze od pierścieni Saturna, dlatego zostały odkryte dopiero podczas misji satelitarnych w latach 70. XX wieku.

  5. obrazek

    NASA / JHU Applied Physics Lab / Carnegie Inst. Washington

    Merkury

    NASA / JHU Applied Physics Lab / Carnegie Inst. Washington

    Merkury

    Astronomia Niebo jak własna kieszeń

    Niebo w maju

    Maj jest dobrym czasem do obserwacji Saturna i Merkurego. W dniu 7 V Merkury | m 0,5 znajdzie się w punkcie największej elongacji wschodniej.

  6. Astronomia Prosto z nieba

    Andromeda

    Spiralna galaktyka w gwiazdozbiorze Andromedy (M31) jest istotnym składnikiem Grupy Lokalnej, w skład której wchodzi także porównywalna z nią rozmiarem nasza Galaktyka, Droga Mleczna.

  7. obrazek

    wikimedia

    M104

    wikimedia

    M104

    Astronomia Niebo jak własna kieszeń

    Niebo w kwietniu

    W tym miesiącu ominie nas znowu zaćmienie Księżyca, widoczne 4 IV dla mieszkańców przeciwnej do Polski strony Ziemi - w pasie przechodzącym przez wschodnią Azję, Australię, Pacyfik, aż do Ameryki Północnej. Na szczęście i na pocieszenie mamy jednak kilka innych astronomicznych atrakcji do wyboru, na przykład spośród obiektów z Katalogu Messiera.

  8. Astronomia Prosto z nieba

    Ultrazaskakujące źródło rentgenowskie

    Jakiś czas temu (Delta 11/2012) zwróciliśmy uwagę na nowy typ bardzo jasnych źródeł rentgenowskich, odkrytych w galaktykach M31 i M83. Ilość promieniowania tych obiektów jest w trakcie przejściowych pojaśnień o wiele większa niż przewidywana przez standardowy model cienkiego dysku akrecyjnego...

  9. obrazek

    NASA/Dan Burbank

    Kometa C/2014 Q2 (Lovejoy)

    NASA/Dan Burbank

    Kometa C/2014 Q2 (Lovejoy)

    Astronomia Niebo jak własna kieszeń

    Niebo w styczniu

    Styczeń, mimo niskich temperatur, może być doskonały do obserwacji astronomicznych, które można zacząć już późnym popołudniem. Warto więc, przynajmniej częściowo, dobrze wykorzystać jedne z najdłuższych nocy w roku. Dla tych, którym mrozy nie są straszne, gwiezdnych atrakcji w tym czasie nie zabraknie!

  10. obrazek

    Wikipedia

    Gwiazdozbiór Oriona.

    Wikipedia

    Gwiazdozbiór Oriona.

    Astronomia Niebo jak własna kieszeń

    Niebo w grudniu

    22 XII oficjalnie rozpocznie się astronomiczna zima. Tego dnia wypada przesilenie zimowe na północnej półkuli Ziemi, a przesilenie letnie na półkuli południowej. Słońce osiągnie wtedy najbardziej południowe położenie na niebie w czasie swojej pozornej wędrówki rocznej na tle gwiazdozbiorów. W konsekwencji długość dnia na północnej półkuli będzie najkrótsza, a nocy najdłuższa w roku. Na szczęście długie noce są tym, co astronomowie lubią najbardziej!

  11. Astronomia Prosto z nieba

    Superszybkie gwiazdy

    Gwiazdy, a w ogólności wszelkie obiekty kosmiczne, poruszają się względem układu odniesienia związanego ze Słońcem. W porównaniu do prędkości znanych z życia codziennego (około 6 km/h na piechotę, 140 km/h samochodem na autostradzie, 900 km/h w trakcie podróży samolotem odrzutowym) tempo orbitowania naszego globu wokół Słońca jest o rzędy wielkości większe i wynosi nieco ponad 100 tys. km/h! Układ Słoneczny jako część ramienia spiralnego Galaktyki obraca się wokół jej centrum z okresem 240 mln lat i prędkością 720 tys. km/h...

  12. Astronomia

    ATHENA – nowy teleskop rentgenowski ESA

    Obserwacje Kosmosu w dziedzinie rentgenowskiej to najbardziej kosztowna działka współczesnej astrofizyki. Fotony w zakresie widma od 0,1 do 100 keV są całkowicie pochłaniane przez atmosferę, więc aby spojrzeć na niebo w promieniach Roentgena, musimy zbudować teleskop satelitarny i wystrzelić go w przestrzeń kosmiczną. Z tego właśnie powodu astronomia rentgenowska miała szanse rozwinąć się dopiero w drugiej połowie XX wieku, kiedy nauczyliśmy się wynosić detektory promieni wysokich energii ponad przeszkadzające nauce warstwy atmosfery. W praktyce budowa teleskopu rentgenowskiego od momentu zaproponowania koncepcji naukowej do startu rakiety trwa około 15 lat.

  13. obrazek

    A.A. Czarnecka

    Astronomia

    O wyjątkowych zaćmieniach gwiazd kataklizmicznych

    Wielokrotnie przysłuchując się astronomom, dowiadujemy się, iż obserwacje gwiazd podwójnych zaćmieniowych są szczególnie cenne, gdyż umożliwiają wyznaczenie wielu parametrów fizycznych, takich jak masa, rozmiar, kształt, temperatura powierzchniowa składników. Pośród wielu typów gwiazd zmiennych zaćmieniowych są wyjątkowe obiekty - zaćmieniowe gwiazdy kataklizmiczne - i to o nich opowiem poniżej.