Przeskocz do treści

Delta mi!

Fizyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Przejście Merkurego na tle Słońca

Ariel Majcher

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
  • Wersja do druku [application/pdf]: (350 KB)

W 101 rocznicę odzyskania przez Polskę państwowości, 11 listopada 2019 r., na tle Słońca przez kilka godzin będzie można dostrzec małą plamkę. Nie będzie to jednak plamka powstała wskutek zwykłej aktywności słonecznej. Tym razem nie ma ona nawet bezpośredniego związku ze zjawiskami zachodzącymi w fotosferze naszej Gwiazdy Dziennej. Przed tarczą słoneczną przejdzie planeta Merkury...

Dryfujące kontynenty

Marek Grad

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
  • Autor: Marek Grad
    Afiliacja: Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (356 KB)

Kontynenty sprawiają wrażenie czegoś bardzo stabilnego, stałego, niezmiennego. Szczególnie w skali długości życia człowieka. W języku potocznym mówi się nawet "stały ląd". Tymczasem przemieszczenia wzdłuż uskoków podczas silnych trzęsień ziemi wskazują na istnienie ruchów poziomych i pionowych, potwierdzonych między innymi dokładnymi pomiarami techniką GPS. Kontynenty poruszały się w przeszłości i poruszają się współcześnie.

Prosto z nieba

Skąd się wzięły ciężkie pierwiastki?

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Członek współpracy naukowej LIGO-Virgo (zespołu Virgo-POLGRAW), który we wrześniu 2015 r. odkrył fale grawitacyjne.
  • Wersja do druku [application/pdf]: (200 KB)

W Delcie 7/2018 pisaliśmy o "metodach produkcji" różnych pierwiastków, od lekkich - niezbędnych do podtrzymywania procesów życiowych - do bardzo ciężkich, wykorzystywanych przez naszą cywilizację w technologii. Dzięki nowym obserwacjom związanym z emisją i detekcją fal grawitacyjnych gromadzimy obecnie coraz więcej dowodów na to, że pierwiastki cięższe od molibdenu powstają w bardzo specyficznym otoczeniu ekstremalnie neutrononadmiarowych jąder atomowych bombardowanych przez szybko poruszające się swobodne neutrony.

Niebo jak własna kieszeń

Niebo w październiku (2019)

Ariel Majcher

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
  • Wersja do druku [application/pdf]: (244 KB)

Zaczął się ostatni kwartał 2019 roku. Przed nami jeszcze jego trzy miesiące, z długimi nocami i krótkimi dniami. Niestety w tym czasie pogoda bardzo często nie sprzyja obserwacjom, dlatego należy wykorzystywać wszelkie chwile rozpogodzeń...

Recenzje

Mars. W poszukiwaniu życia

Ariel Majcher

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
obrazek
  • Mars. W poszukiwaniu życia
  • David Weintraub
  • PWN, 2019

Nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN ukazała się książka Davida Weintrauba pod polskim tytułem "Mars. W poszukiwaniu życia". David Weintraub jest profesorem astronomii na Uniwersytecie Vanderbilta w Nashville w USA. Jest on autorem kilku książek popularnonaukowych, a po polsku jakiś czas temu w serii "Na ścieżkach nauki" ukazała się książka "Ile lat ma Wszechświat", opowiadająca o kosmologii. W swojej drugiej wydanej po polsku książce autor opisuje rozwój poszukiwań życia na innych planetach Układu Słonecznego, a szczególnie na Marsie.

Konkurs Uczniowski „Fizyczne Ścieżk”

Ludwik Dobrzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
  • Autor: Ludwik Dobrzyński
    Afiliacja: Narodowe Centrum Badań Jądrowych w Świerku, Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Konkursu „Fizyczne Ścieżki”
  • Wersja do druku [application/pdf]: (12057 KB)

Konkurs Uczniowski "Fizyczne Ścieżki", organizowany wspólnie przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych oraz Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, objęty patronatami Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Ministra Edukacji Narodowej, ma czternastoletnią historię. Konkurs ma charakter ogólnopolski i jest przeznaczony dla uczniów klas 7 i 8 szkół podstawowych i wszystkich typów szkół ponadpodstawowych.

Klub 44 - Fizyka

Klub 44F - zadania X 2019

Elżbieta Zawistowska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2019
  • Wersja do druku [application/pdf]: (324 KB)

Liga zadaniowa Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Redakcji Delty

Nowe pomysły

Wszechświat w łazience

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2013
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2013

Małą łazienkę można, zdaniem architektów, optycznie powiększyć, montując w niej duże lustro. W miejscach mniej ograniczonych wymaganiami funkcjonalności, takich jak toalety muzeów sztuki nowoczesnej czy klatki schodowe centrów handlowych, umieszcza się niekiedy lustra na przeciwnych ścianach, co daje złudzenie nieskończonej głębi w kierunkach prostopadłych do luster...

Jak to działa?

Nagrody Nobla

Skąd wiadomo, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, i co to oznacza?

Mateusz Iskrzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2012
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2012
  • Autor: Mateusz Iskrzyński
    Afiliacja: doktorant, Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski

Nagrodę Nobla z fizyki w roku 2011 otrzymali Saul Perlmutter, Brian Schmidt i Adam Riess w uznaniu wyjątkowego postępu w pomiarach astronomicznych o ważnych konsekwencjach dla kosmologii. Udowodnili oni, że - o ile nasz opis Wszechświata jest poprawny - Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. To liczące sobie zaledwie dekadę odkrycie w zasadniczy sposób zmieniło nasze rozumienie kosmosu.

O paradoksach w astronomii

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Członek współpracy naukowej LIGO-Virgo (zespołu Virgo-POLGRAW), który we wrześniu 2015 r. odkrył fale grawitacyjne.

Paradoksem w naukach przyrodniczych nazywa się najczęściej zaskakujący wynik hipotezy, która okazuje się nieprawdziwa z powodu zbyt odważnie, a często nieświadomie czynionych założeń. Historia astrofizyki dostarcza wielu znanych przykładów, wśród nich np. paradoks Olbersa (dlaczego nocne niebo jest ciemne?) czy paradoks bliźniąt (czemu jeden z braci po powrocie z podróży relatywistyczną rakietą jest młodszy od tego, który został na Ziemi, skoro poruszali się względem siebie z tą samą prędkością?).

Jak to działa?

Podstawy energetyki jądrowej

Przemysław Olbratowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
  • Autor: Przemysław Olbratowski
    Afiliacja: pełnomocnik Dziekana Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ds. makrokierunku studiów Energetyka i Chemia Jądrowa
  • Wersja do druku [application/pdf]: (234 KB)

Energetyka jądrowa nie stanowi fundamentalnej dziedziny wiedzy, takiej jak matematyka czy fizyka. Jest natomiast dziedziną bardzo szeroką - zrozumienie całości występujących tu zagadnień wymaga znajomości fizyki jądrowej, fizyki ciała stałego, termo- i hydrodynamiki, ale również takich nauk jak ekologia, ekonomia czy nawet socjologia. W tym krótkim artykule przedstawimy tylko fizyczne podstawy tej gałęzi przemysłu.

o fizyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
To sztuczna grawitacja też ma problemy?
obrazek
Czy aby nie mieszkamy w trójwymiarowej sferze?
obrazek
A cóż to za kulka, co się nie stacza z równi pochyłej?
obrazek
Co zrobić z wierzchowcem, żeby nie wypaść z siodła?
obrazek
Jak działa bąbelek?
obrazek
Oops-Leon!
obrazek
Czy próżnia może być jeszcze bardziej próżna?
obrazek
Gdzie najłatwiej znaleźć kwazikryształ o dekagonalnej symetrii?
obrazek
Czy ciekła piana jest mokra czy sucha?
obrazek
Czy ta kropka wygląda jak najstarsza gwiazda we Wszechświecie?
obrazek
Jakim prawem toną bąbelki?
obrazek
Czy można tym zamieszać herbatę? A mleko?
obrazek
Czas to czy Przestrzeń?
obrazek
Czy za pomocą taśmy klejącej można było zdobyć Nagrodę Nobla? Tak, ale mózg też się przydał...
obrazek
Czemu to Słońce świeci na zielono?
obrazek
Czy dziura może wirować?
obrazek
Coś tu śmierdzi, czy to chlor?
obrazek
Co Demon Laplace'a myśli chaosie deterministycznym?
obrazek
Jak działa proca grawitacyjna?
obrazek
Czy pustą butelką można podpalić sklep monopolowy?
obrazek
Czy Dirichlet znał Pigeonhole principle?
obrazek
Ile qbitów zmieści się na końcu tego komputera?
obrazek
Co tak pięknie gra?
obrazek
Czy jesteś pewien, że umiesz tańczyć?
obrazek
Jak działa koło (rowerowe)?
obrazek
Czy rozhuśtanie możliwe jest?
obrazek
Czyliżby czcze kule umiały wznosić się wysoko?
obrazek
Perpetuum mobile? A jakiego gatunku?
obrazek
Kiedy ćwierka czarna dziura?
obrazek
Do czego służy pierścień Kaca?
obrazek
Ile trzeba mieć atomów, żeby móc chodzić prosto?
obrazek
Dlaczego Hanny's Voorwerp jest taki zielony?
obrazek
A co będzie, jak fala poprzeczna spotka falę podłużną?