Przeskocz do treści

Delta mi!

Fizyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Aktualności (nie tylko) fizyczne

Na tropie ciemnych barionów

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: lipiec 2020
  • Publikacja elektroniczna: 1 lipca 2020
  • Wersja do druku [application/pdf]: (211 KB)

Nie wiemy, z czego składa się Wszechświat. W powszechnie przyjmowanym modelu kosmologicznym prawie 70% gęstości energii Wszechświata przypisywane jest ciemnej energii, o której można powiedzieć w zasadzie tylko tyle, że ma ujemne ciśnienie powodujące przyspieszone rozszerzanie się Wszechświata. Praktycznie cała reszta energii Wszechświata związana jest z istnieniem materii: "zwykłej" materii barionowej, z której zbudowane są atomy, a więc świat, jaki znamy, oraz ciemnej materii, której grawitacyjne przyciąganie wpływa na ruchy gwiazd w galaktykach, ruchy galaktyk w gromadach galaktyk, formowanie się galaktyk oraz oscylacje materii przed rekombinacją, dziś widoczne jako niejednorodności w mikrofalowym promieniowaniu tła.

Prosto z nieba

Fale grawitacyjne na Marsie

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: lipiec 2020
  • Publikacja elektroniczna: 1 lipca 2020
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Członek współpracy naukowej LIGO-Virgo (zespołu Virgo-POLGRAW), który we wrześniu 2015 r. odkrył fale grawitacyjne.
  • Wersja do druku [application/pdf]: (259 KB)

W tym odcinku przenieśmy się w wyobraźni na wulkaniczną równinę Elysium Planitia na Marsie, gdzie prawie dwa lata temu (26 listopada 2018 r.) wylądował automatyczny łazik NASA Mars InSight (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport). Został on wysłany, aby badać marsjańską glebę i atmosferę. Jest to pierwsza misja, której celem jest badanie warstw podpowierzchniowych Marsa. InSight jest urządzeniem całkiem pokaźnych rozmiarów, waży |358 kg , a po rozłożeniu paneli słonecznych jego wymiary to 6;0 × 1;56 ×1;0 m.

Nowe pomysły

Wszechświat w łazience

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2013
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2013

Małą łazienkę można, zdaniem architektów, optycznie powiększyć, montując w niej duże lustro. W miejscach mniej ograniczonych wymaganiami funkcjonalności, takich jak toalety muzeów sztuki nowoczesnej czy klatki schodowe centrów handlowych, umieszcza się niekiedy lustra na przeciwnych ścianach, co daje złudzenie nieskończonej głębi w kierunkach prostopadłych do luster...

Jak to działa?

Nagrody Nobla

Skąd wiadomo, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, i co to oznacza?

Mateusz Iskrzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2012
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2012
  • Autor: Mateusz Iskrzyński
    Afiliacja: doktorant, Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski

Nagrodę Nobla z fizyki w roku 2011 otrzymali Saul Perlmutter, Brian Schmidt i Adam Riess w uznaniu wyjątkowego postępu w pomiarach astronomicznych o ważnych konsekwencjach dla kosmologii. Udowodnili oni, że - o ile nasz opis Wszechświata jest poprawny - Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. To liczące sobie zaledwie dekadę odkrycie w zasadniczy sposób zmieniło nasze rozumienie kosmosu.

O paradoksach w astronomii

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Członek współpracy naukowej LIGO-Virgo (zespołu Virgo-POLGRAW), który we wrześniu 2015 r. odkrył fale grawitacyjne.

Paradoksem w naukach przyrodniczych nazywa się najczęściej zaskakujący wynik hipotezy, która okazuje się nieprawdziwa z powodu zbyt odważnie, a często nieświadomie czynionych założeń. Historia astrofizyki dostarcza wielu znanych przykładów, wśród nich np. paradoks Olbersa (dlaczego nocne niebo jest ciemne?) czy paradoks bliźniąt (czemu jeden z braci po powrocie z podróży relatywistyczną rakietą jest młodszy od tego, który został na Ziemi, skoro poruszali się względem siebie z tą samą prędkością?).

Jak to działa?

Podstawy energetyki jądrowej

Przemysław Olbratowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
  • Autor: Przemysław Olbratowski
    Afiliacja: pełnomocnik Dziekana Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ds. makrokierunku studiów Energetyka i Chemia Jądrowa
  • Wersja do druku [application/pdf]: (234 KB)

Energetyka jądrowa nie stanowi fundamentalnej dziedziny wiedzy, takiej jak matematyka czy fizyka. Jest natomiast dziedziną bardzo szeroką - zrozumienie całości występujących tu zagadnień wymaga znajomości fizyki jądrowej, fizyki ciała stałego, termo- i hydrodynamiki, ale również takich nauk jak ekologia, ekonomia czy nawet socjologia. W tym krótkim artykule przedstawimy tylko fizyczne podstawy tej gałęzi przemysłu.

o fizyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
Tako rzecze ciasny układ podwójny...
obrazek
Czyliżby czcze kule umiały wznosić się wysoko?
obrazek
A co będzie, jak fala poprzeczna spotka falę podłużną?
obrazek
Jak działa bąbelek?
obrazek
Czemu to Słońce świeci na zielono?
obrazek
Oops-Leon!
obrazek
Ile zegarów atomowych musi tykać, żeby twój telefon wiedział, gdzie jest?
obrazek
To sztuczna grawitacja też ma problemy?
obrazek
Czy Dirichlet znał Pigeonhole principle?
obrazek
Do czego służy pierścień Kaca?
obrazek
Czas to czy Przestrzeń?
obrazek
Czy rozhuśtanie możliwe jest?
obrazek
Jak działa proca grawitacyjna?
obrazek
Coś tu śmierdzi, czy to chlor?
obrazek
Jakim prawem toną bąbelki?
obrazek
Kiedy ćwierka czarna dziura?
obrazek
Czy za pomocą taśmy klejącej można było zdobyć Nagrodę Nobla? Tak, ale mózg też się przydał...
obrazek
Ile qbitów zmieści się na końcu tego komputera?
obrazek
A cóż to za kulka, co się nie stacza z równi pochyłej?
obrazek
Gdzie najłatwiej znaleźć kwazikryształ o dekagonalnej symetrii?
obrazek
Perpetuum mobile? A jakiego gatunku?
obrazek
Dlaczego Hanny's Voorwerp jest taki zielony?
obrazek
Czy jesteś pewien, że umiesz tańczyć?
obrazek
Czy ciekła piana jest mokra czy sucha?
obrazek
Co Demon Laplace'a myśli chaosie deterministycznym?
obrazek
Czy próżnia może być jeszcze bardziej próżna?
obrazek
Czy aby nie mieszkamy w trójwymiarowej sferze?
obrazek
Co zrobić z wierzchowcem, żeby nie wypaść z siodła?
obrazek
Jak działa koło (rowerowe)?
obrazek
Czy ta kropka wygląda jak najstarsza gwiazda we Wszechświecie?
obrazek
Ile trzeba mieć atomów, żeby móc chodzić prosto?
obrazek
Rozwiązanie równania dewiacji... No tak, to by się zgadzało.
obrazek
Co tak pięknie gra?
obrazek
Czy pustą butelką można podpalić sklep monopolowy?
obrazek
Czy można tym zamieszać herbatę? A mleko?
obrazek
Czy dziura może wirować?