Przeskocz do treści

Delta mi!

Fizyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Komputer kwantowy Google'a – przełom czy PR?

Obliczenia kwantowe wykorzystują ideę superpozycji kwantowej, która pozwala na przygotowanie układów kwantowych w "wielu stanach jednocześnie", w celu uzyskania nieosiągalnego na komputerach klasycznych zrównoleglenia obliczeń i rozwiązania bardzo trudnych problemów matematycznych w czasie nieosiągalnym dla tradycyjnych urządzeń liczących. Przykładem obliczeń prostych dla komputerów kwantowych, a trudnych dla klasycznych, jest rozkład liczby na czynniki pierwsze. Trudność tego problemu jest kluczowa dla bezpieczeństwa ogromnej większości zaszyfrowanej komunikacji internetowej.

Spadek swobodny z księżycowej orbity

Andrzej Sołtan

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2020
  • Publikacja elektroniczna: 1 lutego 2020
  • Autor: Andrzej Sołtan
    Afiliacja: CAMK PAN, Przewodniczący Komitetu Głównego Olimpiady Astronomicznej
  • Wersja do druku [application/pdf]: (397 KB)

Siła grawitacji sprawia, że jakikolwiek upuszczony przedmiot spada ruchem jednostajnie przyspieszonym. Wartość przyspieszenia ziemskiego znamy na pamięć. Można więc obliczyć położenie ciała i jego prędkość w dowolnej chwili. Również czas spadania wyznaczymy natychmiast, jeżeli tylko znamy wysokość początkową. Trudno o mniej wymagające zadanie z dynamiki.

Prosto z nieba

Zaskakująco dużo gazu w „martwych” galaktykach

Anna Durkalec

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2020
  • Publikacja elektroniczna: 1 lutego 2020
  • Autor: Anna Durkalec
    Afiliacja: Narodowe Centrum Badań Jądrowych
  • Wersja do druku [application/pdf]: (275 KB)

Jedno z fundamentalnych stwierdzeń współczesnej astronomii zakłada, że gwiazdy powstają w zimnym gęstym gazie molekularnym. Wszystkie modele tworzenia i ewolucji galaktyk, które przecież składają się między innymi z milionów gwiazd, oparte są bezpośrednio na tym założeniu. Wspierane jest ono przez obserwacje astronomiczne, które wskazują, że galaktyki aktywnie tworzące gwiazdy - zazwyczaj spiralne o niebieskim kolorze - posiadają duże zapasy zimnego gazu molekularnego, przez co szybka produkcja gwiazd może być w nich podtrzymywana. Z kolei w drugiej klasie galaktyk, charakteryzujących się kolorem czerwonym, produkcja gwiazd zanikła i wypełniają je jedynie stare gwiazdy, będące u schyłku swojego życia.

Niebo jak własna kieszeń

Niebo w lutym (2020)

Ariel Majcher

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2020
  • Publikacja elektroniczna: 1 lutego 2020
  • Wersja do druku [application/pdf]: (275 KB)

Luty to pierwszy miesiąc z wyraźnie wydłużającymi się dniami i skracającymi nocami. W ciągu miesiąca, który w tym roku ma 29 dni (2020 jest rokiem przestępnym), wysokość górowania Słońca zwiększy się z 21 ○ do |30○ , w związku z czym czas jego przybywania na nieboskłonie wzrośnie prawie do 11 godzin...

Nowe pomysły

Wszechświat w łazience

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2013
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2013

Małą łazienkę można, zdaniem architektów, optycznie powiększyć, montując w niej duże lustro. W miejscach mniej ograniczonych wymaganiami funkcjonalności, takich jak toalety muzeów sztuki nowoczesnej czy klatki schodowe centrów handlowych, umieszcza się niekiedy lustra na przeciwnych ścianach, co daje złudzenie nieskończonej głębi w kierunkach prostopadłych do luster...

Jak to działa?

Nagrody Nobla

Skąd wiadomo, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, i co to oznacza?

Mateusz Iskrzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2012
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2012
  • Autor: Mateusz Iskrzyński
    Afiliacja: doktorant, Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski

Nagrodę Nobla z fizyki w roku 2011 otrzymali Saul Perlmutter, Brian Schmidt i Adam Riess w uznaniu wyjątkowego postępu w pomiarach astronomicznych o ważnych konsekwencjach dla kosmologii. Udowodnili oni, że - o ile nasz opis Wszechświata jest poprawny - Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. To liczące sobie zaledwie dekadę odkrycie w zasadniczy sposób zmieniło nasze rozumienie kosmosu.

O paradoksach w astronomii

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Członek współpracy naukowej LIGO-Virgo (zespołu Virgo-POLGRAW), który we wrześniu 2015 r. odkrył fale grawitacyjne.

Paradoksem w naukach przyrodniczych nazywa się najczęściej zaskakujący wynik hipotezy, która okazuje się nieprawdziwa z powodu zbyt odważnie, a często nieświadomie czynionych założeń. Historia astrofizyki dostarcza wielu znanych przykładów, wśród nich np. paradoks Olbersa (dlaczego nocne niebo jest ciemne?) czy paradoks bliźniąt (czemu jeden z braci po powrocie z podróży relatywistyczną rakietą jest młodszy od tego, który został na Ziemi, skoro poruszali się względem siebie z tą samą prędkością?).

Jak to działa?

Podstawy energetyki jądrowej

Przemysław Olbratowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
  • Autor: Przemysław Olbratowski
    Afiliacja: pełnomocnik Dziekana Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ds. makrokierunku studiów Energetyka i Chemia Jądrowa
  • Wersja do druku [application/pdf]: (234 KB)

Energetyka jądrowa nie stanowi fundamentalnej dziedziny wiedzy, takiej jak matematyka czy fizyka. Jest natomiast dziedziną bardzo szeroką - zrozumienie całości występujących tu zagadnień wymaga znajomości fizyki jądrowej, fizyki ciała stałego, termo- i hydrodynamiki, ale również takich nauk jak ekologia, ekonomia czy nawet socjologia. W tym krótkim artykule przedstawimy tylko fizyczne podstawy tej gałęzi przemysłu.

o fizyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
Tako rzecze ciasny układ podwójny...
obrazek
Gdzie najłatwiej znaleźć kwazikryształ o dekagonalnej symetrii?
obrazek
A cóż to za kulka, co się nie stacza z równi pochyłej?
obrazek
A co będzie, jak fala poprzeczna spotka falę podłużną?
obrazek
Czy za pomocą taśmy klejącej można było zdobyć Nagrodę Nobla? Tak, ale mózg też się przydał...
obrazek
Dlaczego Hanny's Voorwerp jest taki zielony?
obrazek
Do czego służy pierścień Kaca?
obrazek
Czyliżby czcze kule umiały wznosić się wysoko?
obrazek
Czy próżnia może być jeszcze bardziej próżna?
obrazek
Czemu to Słońce świeci na zielono?
obrazek
Co Demon Laplace'a myśli chaosie deterministycznym?
obrazek
Czy Dirichlet znał Pigeonhole principle?
obrazek
Oops-Leon!
obrazek
Ile qbitów zmieści się na końcu tego komputera?
obrazek
Co tak pięknie gra?
obrazek
Perpetuum mobile? A jakiego gatunku?
obrazek
Czy ta kropka wygląda jak najstarsza gwiazda we Wszechświecie?
obrazek
Jakim prawem toną bąbelki?
obrazek
Coś tu śmierdzi, czy to chlor?
obrazek
Czy można tym zamieszać herbatę? A mleko?
obrazek
Co zrobić z wierzchowcem, żeby nie wypaść z siodła?
obrazek
Ile trzeba mieć atomów, żeby móc chodzić prosto?
obrazek
Jak działa koło (rowerowe)?
obrazek
To sztuczna grawitacja też ma problemy?
obrazek
Czas to czy Przestrzeń?
obrazek
Jak działa bąbelek?
obrazek
Kiedy ćwierka czarna dziura?
obrazek
Czy pustą butelką można podpalić sklep monopolowy?
obrazek
Czy ciekła piana jest mokra czy sucha?
obrazek
Czy aby nie mieszkamy w trójwymiarowej sferze?
obrazek
Ile zegarów atomowych musi tykać, żeby twój telefon wiedział, gdzie jest?
obrazek
Czy dziura może wirować?
obrazek
Rozwiązanie równania dewiacji... No tak, to by się zgadzało.
obrazek
Czy rozhuśtanie możliwe jest?
obrazek
Jak działa proca grawitacyjna?
obrazek
Czy jesteś pewien, że umiesz tańczyć?