Przeskocz do treści

Delta mi!

Fizyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Klasyczne i kwantowe czarne dziury: uwagi astrofizyka

Marek Abramowicz

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2018
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2018
  • Autor: Marek Abramowicz
    Afiliacja: Physics Department, Göteborg University, Szwecja. Na niepełnym etacie: Centrum M. Kopernika PAN, Warszawa. Slezká univerzita, Opava, Czechy
  • Wersja do druku [application/pdf]: (552 KB)

Czarne dziury są najbardziej niezwykłą teoretyczną przepowiednią wynikającą z równań ogólnej teorii względności Alberta Einsteina. Dwie ich cechy budzą ogromne wątpliwości teoretyków: istnienie centralnej osobliwości oraz istnienie horyzontu zdarzeń. Żadna z nich nie została zweryfikowana obserwacyjnie. Z drugiej strony teoretycy nie potrafią uzgodnić stanowiska, czy osobliwości i horyzont powodują poważny kryzys w fizyce. Natomiast obserwatorzy są o wiele mniej sceptyczni...

Czy czarne dziury to ciemna materia?

Łukasz Wyrzykowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2018
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2018
  • Autor: Łukasz Wyrzykowski
    Afiliacja: Obserwatorium Astronomiczne UW
  • Wersja do druku [application/pdf]: (1188 KB)

Czym jest Ciemna Materia? Jest jedną z największych i najdłużej opierających się rozwiązaniu zagadek Wszechświata. Pytanie dotyka naukowców z szerokiego wachlarza dziedzin, od fizyków cząstek elementarnych, przez astrofizyków, po kosmologów badających najdalsze zakamarki kosmosu.

Kwazi-cząstki – model standardowy kwaziwszechświata

Jacek Szczytko

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2018
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2018
  • Autor: Jacek Szczytko
    Afiliacja: Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, opiekun makrokierunku „Inżynieria nanostruktur” oraz kierownik projektu \emit{ Nowe wyzwania -- nowe kierunki}. \emit{ Rozwój kierunków interdyscyplinarnych dla potrzeb gospodarki opartej na~wiedzy}, finansowanego przez Europejski Fundusz Społeczny w~ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
  • Wersja do druku [application/pdf]: (142 KB)

Żyjemy we Wszechświecie, w którym stałe fizyczne, kolejne generacje cząstek elementarnych, wartość ładunku elementarnego itp., są ściśle określone, przy czym w zasadzie nie wiemy, dlaczego przyjmują taką wartość, a nie inną. Najlepiej znany przykład to tzw. stała struktury subtelnej  2 |ff = 41ß”0 ec-≈ 1371;036 bezwymiarowa wielkość charakteryzująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego naładowanych cząstek...

Prosto z nieba

Ewolucja kilonowej

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2018
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2018
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Profesor Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN. Członek zespołu naukowego Virgo (Virgo-POLGRAW), który w lutym 2016 r. odkrył fale grawitacyjne.
  • Wersja do druku [application/pdf]: (1086 KB)

W sierpniu 2017 roku zespoły LIGO i Virgo wykryły nadchodzący z pobliskiej galaktyki NGC 4993 sygnał, nazwany później GW170817: potężną falę grawitacyjną powstałą podczas połączenia się gwiazd neutronowych w relatywistycznym układzie podwójnym. Oprócz fal grawitacyjnych zaobserwowano, pochodzące z tego samego źródła, promienie fl; X, UV, światło widzialne, podczerwone oraz fale radiowe. Zaobserwowany przez satelity Fermi i INTEGRAL w tym samym momencie krótki błysk fl (GRB 170817A) dowodzi niezbicie, że tego typu zjawiska powstają na skutek zderzeń zwartych, gęstych obiektów. Błysk był niezwykle słaby, co może oznaczać, że główne źródło promieniowania - dżet fl - obserwowaliśmy pod niezaniedbywalnym kątem.

Niebo jak własna kieszeń

Niebo w listopadzie (2018)

Ariel Majcher

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2018
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2018
  • Wersja do druku [application/pdf]: (1086 KB)

W zeszłym miesiącu Słońce wędrowało tylko przez gwiazdozbiór Panny, by w listopadzie odwiedzić aż trzy gwiazdozbiory: pierwsze trzy tygodnie miesiąca Słońce spędza w Wadze, następne kilka dni - w Skorpionie (w tym gwiazdozbiorze przebywa najkrócej, zaledwie niecały tydzień), a 30 listopada wejdzie do gwiazdozbioru Wężownika, w którym będzie gościć prawie do końca drugiej dekady grudnia...

Nowe pomysły

Wszechświat w łazience

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2013
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2013

Małą łazienkę można, zdaniem architektów, optycznie powiększyć, montując w niej duże lustro. W miejscach mniej ograniczonych wymaganiami funkcjonalności, takich jak toalety muzeów sztuki nowoczesnej czy klatki schodowe centrów handlowych, umieszcza się niekiedy lustra na przeciwnych ścianach, co daje złudzenie nieskończonej głębi w kierunkach prostopadłych do luster...

Jak to działa?

Nagrody Nobla

Skąd wiadomo, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, i co to oznacza?

Mateusz Iskrzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2012
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2012
  • Autor: Mateusz Iskrzyński
    Afiliacja: doktorant, Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski

Nagrodę Nobla z fizyki w roku 2011 otrzymali Saul Perlmutter, Brian Schmidt i Adam Riess w uznaniu wyjątkowego postępu w pomiarach astronomicznych o ważnych konsekwencjach dla kosmologii. Udowodnili oni, że - o ile nasz opis Wszechświata jest poprawny - Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. To liczące sobie zaledwie dekadę odkrycie w zasadniczy sposób zmieniło nasze rozumienie kosmosu.

O paradoksach w astronomii

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Michał Bejger
    Notka biograficzna: Profesor Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN. Członek zespołu naukowego Virgo (Virgo-POLGRAW), który w lutym 2016 r. odkrył fale grawitacyjne.

Paradoksem w naukach przyrodniczych nazywa się najczęściej zaskakujący wynik hipotezy, która okazuje się nieprawdziwa z powodu zbyt odważnie, a często nieświadomie czynionych założeń. Historia astrofizyki dostarcza wielu znanych przykładów, wśród nich np. paradoks Olbersa (dlaczego nocne niebo jest ciemne?) czy paradoks bliźniąt (czemu jeden z braci po powrocie z podróży relatywistyczną rakietą jest młodszy od tego, który został na Ziemi, skoro poruszali się względem siebie z tą samą prędkością?).

Jak to działa?

Podstawy energetyki jądrowej

Przemysław Olbratowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
  • Autor: Przemysław Olbratowski
    Afiliacja: pełnomocnik Dziekana Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ds. makrokierunku studiów Energetyka i Chemia Jądrowa
  • Wersja do druku [application/pdf]: (234 KB)

Energetyka jądrowa nie stanowi fundamentalnej dziedziny wiedzy, takiej jak matematyka czy fizyka. Jest natomiast dziedziną bardzo szeroką - zrozumienie całości występujących tu zagadnień wymaga znajomości fizyki jądrowej, fizyki ciała stałego, termo- i hydrodynamiki, ale również takich nauk jak ekologia, ekonomia czy nawet socjologia. W tym krótkim artykule przedstawimy tylko fizyczne podstawy tej gałęzi przemysłu.

o fizyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
To sztuczna grawitacja też ma problemy?
obrazek
Co zrobić z wierzchowcem, żeby nie wypaść z siodła?
obrazek
Czy aby nie mieszkamy w trójwymiarowej sferze?
obrazek
Czy rozhuśtanie możliwe jest?
obrazek
A cóż to za kulka, co się nie stacza z równi pochyłej?
obrazek
Ile qbitów zmieści się na końcu tego komputera?
obrazek
Jakim prawem toną bąbelki?
obrazek
Jak działa bąbelek?
obrazek
Czy Dirichlet znał Pigeonhole principle?
obrazek
Jak działa proca grawitacyjna?
obrazek
Co tak pięknie gra?
obrazek
Ile trzeba mieć atomów, żeby móc chodzić prosto?
obrazek
Czy próżnia może być jeszcze bardziej próżna?
obrazek
Czy za pomocą taśmy klejącej można było zdobyć Nagrodę Nobla? Tak, ale mózg też się przydał...
obrazek
Czy ta kropka wygląda jak najstarsza gwiazda we Wszechświecie?
obrazek
Czy dziura może wirować?
obrazek
Dlaczego Hanny's Voorwerp jest taki zielony?
obrazek
Jak działa koło (rowerowe)?
obrazek
Czy można tym zamieszać herbatę? A mleko?
obrazek
Do czego służy pierścień Kaca?
obrazek
Kiedy ćwierka czarna dziura?
obrazek
Perpetuum mobile? A jakiego gatunku?
obrazek
Co Demon Laplace'a myśli chaosie deterministycznym?
obrazek
Czy jesteś pewien, że umiesz tańczyć?
obrazek
Czemu to Słońce świeci na zielono?
obrazek
Czyliżby czcze kule umiały wznosić się wysoko?
obrazek
Gdzie najłatwiej znaleźć kwazikryształ o dekagonalnej symetrii?
obrazek
Czy ciekła piana jest mokra czy sucha?
obrazek
Coś tu śmierdzi, czy to chlor?
obrazek
A co będzie, jak fala poprzeczna spotka falę podłużną?
obrazek
Czy pustą butelką można podpalić sklep monopolowy?
obrazek
Czas to czy Przestrzeń?
obrazek
Oops-Leon!