Przeskocz do treści

Delta mi!

Loading
Matematyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Mała Delta

Obsesja dużych liczb

Karol Gryszka

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Autor: Karol Gryszka
    Afiliacja: doktorant, Instytut Matematyki, Uniwersytet Jagielloński
  • Wersja do druku [application/pdf]: (134 KB)
obrazek

Kiedy miałem kilka, kilkanaście lat, wraz ze starszym bratem często graliśmy w grę. Należało w swojej kolejce podać liczbę większą od wskazanej przez poprzednika. Przegrywał oczywiście ten, kto nie był w stanie podać liczby większej. Czasami ponosiła nas fantazja i mówiliśmy "nieskończoność" albo "nieskończoność plus nieskończoność". Dziś już wiem, że nieskończoność liczbą nie jest, a działania na nieskończonościach są bardziej wyrafinowane, niż podejrzewałem. Gdyby i Tobie, drogi Czytelniku, przyszło kiedyś wymienić (albo usłyszeć) jakąś dużą liczbę, możesz sięgnąć do poniższej listy. Nie są to bowiem byle jakie liczby...

Mała Delta

Stawka większa niż...?

Łukasz Rajkowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (105 KB)

Historyjka na marginesie poniżej przedstawia tzw. problem podziału stawki - jedno z zadań, jakimi żywił się raczkujący rachunek prawdopodobieństwa u początków swojego istnienia. W źródłach europejskich pojawia się on po raz pierwszy w podręczniku Summa de Arithmetica, Geometrica, Proportioni, et Proportionalita włoskiego franciszkanina, Luki Paccioliego (1445-1517).

Deltoid

Warto (się) rozwijać

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (146 KB)

Jeśli chcemy wyznaczyć długość pewnej krzywej lub łamanej, często warto ją rozwinąć albo w inny sposób rozprostować.

Liczby pierwsze jako niewiadome

Mariusz Skałba

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Autor: Mariusz Skałba
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (66 KB)

W historii ludzkiego poznania mało jest tak fascynujących pojęć jak liczby pierwsze. Chociaż dzisiaj wiemy o nich znacznie więcej niż 120 lat temu, to jeszcze więcej dotyczących ich pytań pozostaje bez odpowiedzi. Celem tej notki jest pokazanie, że trudno jest ocenić na pierwszy rzut oka, czy pytanie dotyczące liczb pierwszych jest łatwe, czy też bardzo trudne - poza zasięgiem współczesnej nauki.

Drobiazgi

Mała Delta

Dwie sfery w jednym miejscu

Marek Kordos

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (43 KB)

W IV wieku przed naszą erą za sprawą Platona panowało powszechne przekonanie, że sfera niebieska - jako doskonała - dopuszcza jedynie doskonałe ruchy planet, jedynych ruchomych obiektów na niej. Ruchy doskonałe to ruchy jednostajne i odbywające się po doskonałych trajektoriach. Doskonała trajektoria to taka, która może ślizgać się po sobie - na sferze tę własność mają tylko okręgi. Powstawał więc problem, jak wytłumaczyć nieregularności ruchu planet na niebie, a w szczególności powstawanie pętli, o jakich jest mowa w artykule Tomasza Kwasta.

Drobiazgi

Mała Delta

Krzyżak litewski

Marek Kordos

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (29 KB)
obrazek

to nie tylko Konrad Wallenrod, lecz także łamigłówka popularna wśród litewskich drwali. Redakcja Delty ma wystrugane przez jednego z nich sześć drewienek, takich jak na rysunku, z których można złożyć widoczny niżej krzyżak, choć nie jest to zadanie łatwe.

Mała Delta

Pitagoras w zawiasach

Kamila Łyczek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Autor: Kamila Łyczek
    Afiliacja: Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (83 KB)

Zabawmy się Pitagorasem, budując ustrojstwo przedstawione obok...

Drobiazgi

Mała Delta

Wielościan w zeszycie

Marek Kordos

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (29 KB)

Prawie każdy wielościan ma talię (to wśród nich jest nawet częstsze niż u ludzi!), czyli pewien jego płaski przekrój ma obwód mniejszy od sąsiednich (dokładniej: niewielka zmiana płaszczyzny tnącej daje wielokąt o większym obwodzie - a bardziej po ludzku: nałożona w takim miejscu gumka recepturka nie zsunie się). Dla sześcianu taką talią jest jego przekrój będący sześciokątem foremnym (narysuj ją!).

Drobiazgi

Mała Delta

Zadanie Alhazena

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (56 KB)

Gdy na lustrzaną sferę pada promień światła, odbija się on tak, że kąt między nim a przedłużeniem promienia sfery przechodzącego przez punkt, w którym promień pada, jest równy kątowi między tym przedłużeniem a promieniem odbitym, przy czym wszystko odbywa się w jednej płaszczyźnie wyznaczonej przez padający promień i środek sfery. Geometrycznie sytuacja jest więc dwuwymiarowa.

Klub 44 - Matematyka

Klub 44M - zadania VI 2017

Marcin Kuczma

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2017
  • Publikacja elektroniczna: 31 maja 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (90 KB)

Liga zadaniowa Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Redakcji Delty

O kul rozmnażaniu

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: kwiecień 2017
  • Publikacja elektroniczna: 30 marca 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (111 KB)
obrazek

Paradoks Banacha-Tarskiego (1924 r.). Kulę można rozłożyć na skończenie wiele części, z których da się zbudować dwie takie same kule.

Eubulides, Richard, Gödel

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Gdy w połowie XIX wieku odkryto geometrie nieeuklidesowe, zainteresowanie matematyków zaczęło zwracać się w stronę podstaw matematyki. Na jakich podstawach można lub należy oprzeć matematykę? Na tym tle zrodził się w latach 20. XX wieku tzw. program Hilberta, postulujący zbudowanie sformalizowanej matematyki na fundamencie aksjomatycznym i wyprowadzanie z aksjomatów twierdzeń jedynie za pomocą ściśle określonych reguł. Tak zbudowana teoria powinna być zupełna i niesprzeczna i te jej własności powinny dać się udowodnić.

Drobiazgi

Normalna-nienormalna?

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Numer Delty poświęcony paradoksom nie byłby kompletny, gdyby nie pojawiła się w nim paradoksalna gra. Przyjrzyjmy się zatem pewnej grze, inspirowanej paradoksami teoriomnogościowymi, które rozkwitły w początkach XX wieku.

o matematyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
Dużo to, czy tak sobie?
obrazek
Czym pachnie cytryna w lustrze? Pomarańczą! A vice versa?
obrazek
No tak, nie ma w tym nic paradoksalnego, bo ta kula jest kwadratowa...
obrazek
Co to znaczy tyle samo?
obrazek
Na rysunku widzimy pięć punktów i prostą... No bez przesady!!!
obrazek
Ops! Samowsobność to chyba nieuleczalna choroba.
obrazek
Czy widać tu równoległość?
A może nadrównoległość?
obrazek
Jak estymować, gdy czynnik ludzki kłamie?
obrazek
... i tak oto udowodniliśmy, że |1~2 1~3 1~4; co u niektórych może wywołać chwilowe poczucie dyskomfortu...
obrazek
Czy tej wartości naprawdę warto oczekiwać?
obrazek
To chyba czterowymiarowa kostka! Tylko co to jest wymiar!?
obrazek
Jak się rozmnażają kwaterniony?
obrazek
Jak rozpoznać Cylona?
obrazek
A jakby zastosować origami do rozwiązywania równań n-tego stopnia?
obrazek
Czy ten problem można rozwiązać w zupełnie inny sposób?
obrazek
Jak się rozmnażają kwaterniony?
obrazek
Czy moja ręka jest losowa?
obrazek
Jak żyje hantelek?
obrazek
Jak wygląda piekło glazurników?
obrazek
Panta rhei? Tak, ale w jaki sposób?!
obrazek
Co to ma wspólnego z największą liczbą na świecie?
obrazek
Jakiemu twierdzeniu Euklides nadał numer 2 w szóstej księdze Elementów?
obrazek
Nierówne kąty proste? No tak, to trochę komplikuje sprawę...
obrazek
Czy czmś takim da się udowodnić Małe Twierdzenie Fermata? A jakże...
obrazek
Proste ciekawego początki...
obrazek
Który z tych warkoczy jest półdodatni?
obrazek
Jak jest zrobiona ta czaszka na dole i co ona tam robi?
obrazek
Czy ta ósemka jest aktualna czy potencjalna?
obrazek
Jakie są wymiary tego kalafiora?
obrazek
Sfera to czy stożek?
obrazek
Jak otworzyć walizkę nie męcząc się za bardzo?
obrazek
Dokąd ono idzie?
obrazek
A jakiż to wielokąt właśnie prawie skonstruowaliśmy?
obrazek
Jak skonstruować funkcję, której wykres najłatwiej naszkicować pędzlem?
obrazek
Kiedy powrócisz, Marilyn?
obrazek
Co można wyciąć mając dużo czasu?
obrazek
Gdzie czworościan foremny ma talię?
obrazek
Dlaczego istnieje magnes?
obrazek
Jak sobie poradzić z epidemią zombizmu?
obrazek
Dlaczego  2 |RP jest za ciasno w  3 R ?
obrazek
Ile ścian ma ten 30-sferostożek 3?
obrazek
Czego się boją drżące wielościany?
obrazek
Matematyka małżeństwa: wolisz całkować, czy różniczkować?
obrazek
Jakie problemy ma kierowca tira na drodze z Warszawy do Rzeszowa?
obrazek
Skąd wiadomo, że moneta ma i orła, i reszkę?
obrazek
Czy można przegrać ze sobą? OOps, chyba można!
obrazek
Która godzina?
obrazek
Czyżby środek tego graniastego kółka jechał do tyłu?
obrazek
Na początku było Słowo..., ale potem było również słowo Banacha.