Przeskocz do treści

Delta mi!

Matematyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Okręgi Boromeuszy, czyli matematyk rozplątuje supełki

Jacek Gładysz

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Autor: Jacek Gładysz
    Afiliacja: Szkoła Matematyki 2+2, Jelenia Góra
  • Wersja do druku [application/pdf]: (117 KB)
obrazek

Widoczny obok splot trzech rurek to logo włoskiego rodu Boromeuszy. Splot ten ma interesującą własność: rozcięcie i usunięcie dowolnej z tych rurek sprawia, że pozostałe dwie nie są ze sobą w żaden sposób połączone. W tym miejscu pojawia się naturalne pytanie - czy da się skonstruować splot o podobnej własności dla więcej niż trzech rurek?

Gra w sumo

Michał Miśkiewicz

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Wersja do druku [application/pdf]: (108 KB)

Czy Czytelnik zna grę w przeciąganie liny? Dwie drużyny ciągną dwa końce liny w przeciwne strony, a wygrywa ta, której uda się przeciągnąć linę na swoją stronę. Ściślej, gra kończy się w momencie wyjścia środka liny (zazwyczaj oznaczonego wstążką) z umówionego pola gry. Matematycy przypisują tę samą nazwę podobnej grze rozgrywającej się w dwóch (i więcej) wymiarach, w której to środek liny może poruszać się w wielu kierunkach, a nie tylko lewo-prawo. Trudno sobie jednak takie przeciąganie wyobrazić, dlatego przyjąłem termin gra w sumo.

Deltoid

Przedłuż ścieżkę

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Wersja do druku [application/pdf]: (56 KB)

Gra Black rozgrywana jest przez dwóch graczy (I - rozpoczynającego i II) na prostokątnej planszy podzielonej na kwadratowe pola jednostkowe; każdy z wymiarów planszy jest większy od 2...

Nagrody Nobla

Topologia w fizyce

Maciej Lis i Jakub Tworzydło

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Autor: Maciej Lis
    Afiliacja: Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski
    Autor: Jakub Tworzydło
    Afiliacja: Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (201 KB)

2016 roku Nagroda Nobla z Fizyki została przyznana za teoretyczne odkrycia topologicznych przejść fazowych i topologicznych faz materii. Z kilku przyczyn nagroda ta była dość nietypowa. Komitet Noblowski zdecydował o wyróżnieniu nie pojedynczego, przełomowego odkrycia, ale raczej nagrodził wprowadzenie do fizyki nowych idei, które ukierunkowały i ukształtowały nasz sposób myślenia o fazach materii. Ponadto, co też nietypowe, nagrodzeni badacze to wyłącznie teoretycy, mimo że ich pomysły znalazły późniejsze potwierdzenie eksperymentalne. Komisja zdecydowała też o nierównym podziale nagrody: jej połowę otrzymał David J. Thouless, a drugą połową podzielili się F. Duncan M. Haldane oraz J. Michael Kosterlitz.

Mała Delta

Gwiazda potęgowa

Bartłomiej Pawlik

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Autor: Bartłomiej Pawlik
    Afiliacja: doktorant, Zakład Algebry, Wydział Matematyki Stosowanej, Politechnika Śląska
  • Wersja do druku [application/pdf]: (51 KB)

Dawno, dawno temu żył sobie beztrosko król wraz ze swoją piękną córką. Jak to czasem w zbyt szczęśliwych królestwach bywa, pewnego razu czarnoksiężnik przybył na dwór, żeby porwać królewnę i uwięzić ją w swojej upiornej wieży. Zgodnie z zasadami dobrego wychowania mrocznych czarodziei, do których należał, musiał dać mieszkańcom królestwa możliwość ocalenia królewny przed swoim niecnym planem...

Drobiazgi

Zagadnienie Fermata w jednej linijce!

Waldemar Pompe

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018

Tzw. zagadnienie Fermata to pytanie o to, gdzie wewnątrz danego trójkąta |ABC należy umieścić punkt |X; aby suma długości odcinków |AX; BX i |CX przyjęła najmniejszą wartość.

Wyznaczamy środek Polski

Piotr Różański

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Autor: Piotr Różański
    Afiliacja: student, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Wersja do druku [application/pdf]: (563 KB)

Według niezliczonych źródeł internetowych (w tym polskiej Wikipedii) geometryczny środek Polski znajduje się w miejscowości Piątek. Zastosowana do uzyskania tego wyniku metoda opiera się na wyznaczeniu figury sferycznej złożonej z fragmentów południków i równoleżników przechodzących przez najbardziej wysunięte w czterech kierunkach świata punkty naszego kraju, a następnie wyznaczeniu przecięcia ortodrom (są to "linie proste" na sferze, czyli fragmenty okręgów wielkich) łączących przekątniowo te cztery punkty.

Drobiazgi

Rozsądnego algorytmu brak

Marek Kordos

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Wersja do druku [application/pdf]: (36 KB)
obrazek

Na obrazku widać przenumerowanie szesnastu z 17 równo rozmieszczonych punktów na okręgu. Obok "normalnych" czarnych numerków podano dziwnie rozmieszczone czerwone. Zrobiono to w ten sposób, że nawinięto na ten okrąg półprostą, na której zaznaczono punkty odpowiadające kolejnym potęgom 3.

Wpisywanie

Marek Kordos

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Wersja do druku [application/pdf]: (36 KB)

W geometrii dyskretnej przyjęło się mówić, że wielokąt jest wpisany w inny wielokąt, gdy ma wierzchołki na prostych zawierających boki tego drugiego wielokąta. Od czasu Hilberta tego zwrotu używa się i w przypadku "zwyczajnej" geometrii.

Klub 44 - Matematyka

Klub 44M - zadania I 2018

Marcin Kuczma

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2018
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2018
  • Wersja do druku [application/pdf]: (102 KB)

Liga zadaniowa Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Redakcji Delty

O kul rozmnażaniu

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: kwiecień 2017
  • Publikacja elektroniczna: 30 marca 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (111 KB)
obrazek

Paradoks Banacha-Tarskiego (1924 r.). Kulę można rozłożyć na skończenie wiele części, z których da się zbudować dwie takie same kule.

Eubulides, Richard, Gödel

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Gdy w połowie XIX wieku odkryto geometrie nieeuklidesowe, zainteresowanie matematyków zaczęło zwracać się w stronę podstaw matematyki. Na jakich podstawach można lub należy oprzeć matematykę? Na tym tle zrodził się w latach 20. XX wieku tzw. program Hilberta, postulujący zbudowanie sformalizowanej matematyki na fundamencie aksjomatycznym i wyprowadzanie z aksjomatów twierdzeń jedynie za pomocą ściśle określonych reguł. Tak zbudowana teoria powinna być zupełna i niesprzeczna i te jej własności powinny dać się udowodnić.

Drobiazgi

Normalna-nienormalna?

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Numer Delty poświęcony paradoksom nie byłby kompletny, gdyby nie pojawiła się w nim paradoksalna gra. Przyjrzyjmy się zatem pewnej grze, inspirowanej paradoksami teoriomnogościowymi, które rozkwitły w początkach XX wieku.

o matematyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
A czy ty znasz ruchy podstawowe?
obrazek
Czym pachnie cytryna w lustrze? Pomarańczą! A vice versa?
obrazek
Co to znaczy tyle samo?
obrazek
... i tak oto udowodniliśmy, że |1~2 1~3 1~4; co u niektórych może wywołać chwilowe poczucie dyskomfortu...
obrazek
Jakie problemy ma kierowca tira na drodze z Warszawy do Rzeszowa?
obrazek
No tak, nie ma w tym nic paradoksalnego, bo ta kula jest kwadratowa...
obrazek
Proste ciekawego początki...
obrazek
Jak się rozmnażają kwaterniony?
obrazek
Dlaczego |RP2 jest za ciasno w R3 ?
obrazek
Czy widać tu równoległość?
A może nadrównoległość?
obrazek
A jakiż to wielokąt właśnie prawie skonstruowaliśmy?
obrazek
Czy tej wartości naprawdę warto oczekiwać?
obrazek
Dużo to, czy tak sobie?
obrazek
Ops! Samowsobność to chyba nieuleczalna choroba.
obrazek
Jak skonstruować funkcję, której wykres najłatwiej naszkicować pędzlem?
obrazek
Nierówne kąty proste? No tak, to trochę komplikuje sprawę...
obrazek
Czego się boją drżące wielościany?
obrazek
Co można wyciąć mając dużo czasu?
obrazek
Czy ten problem można rozwiązać w zupełnie inny sposób?
obrazek
Skąd wiadomo, że moneta ma i orła, i reszkę?
obrazek
Dlaczego istnieje magnes?
obrazek
Który z tych warkoczy jest półdodatni?
obrazek
To chyba czterowymiarowa kostka! Tylko co to jest wymiar!?
obrazek
Czy można przegrać ze sobą? OOps, chyba można!
obrazek
Jak wygląda piekło glazurników?
obrazek
Komu opcję, komu, bo idę do domu.
obrazek
Kiedy powrócisz, Marilyn?
obrazek
Jakiemu twierdzeniu Euklides nadał numer 2 w szóstej księdze Elementów?
obrazek
Jak otworzyć walizkę nie męcząc się za bardzo?
obrazek
Na początku było Słowo..., ale potem było również słowo Banacha.
obrazek
Ile ścian ma ten 30-sferostożek 3?
obrazek
Czy tą metodą można rozwiązać układ z 770 miliardami niewiadomych?
obrazek
Jak jest zrobiona ta czaszka na dole i co ona tam robi?
obrazek
Ilu abakusów trzeba użyć, żeby pomnożyć 37 przez 19?
obrazek
Panta rhei? Tak, ale w jaki sposób?!
obrazek
Na rysunku widzimy pięć punktów i prostą... No bez przesady!!!
obrazek
Jak estymować, gdy czynnik ludzki kłamie?
obrazek
A jakby zastosować origami do rozwiązywania równań n-tego stopnia?
obrazek
Gdzie czworościan foremny ma talię?
obrazek
Co to ma wspólnego z największą liczbą na świecie?
obrazek
Jak żyje hantelek?
obrazek
Czy moja ręka jest losowa?
obrazek
Matematyka małżeństwa: wolisz całkować, czy różniczkować?
obrazek
Czy czymś takim da się udowodnić Małe Twierdzenie Fermata? A jakże...
obrazek
Jaka jest różnica między wiarygodnością a prawdopodobieństwem?
obrazek
Jakie są wymiary tego kalafiora?
obrazek
Czy to znaczy, że różnica między probabilistą a statystykiem wynosi ß~2?
obrazek
Czyżby środek tego graniastego kółka jechał do tyłu?
obrazek
Jak rozpoznać Cylona?
obrazek
Dokąd ono idzie?
obrazek
Sfera to czy stożek?
obrazek
Co widać na tym obrazku?
obrazek
Która godzina?
obrazek
Czy ta ósemka jest aktualna czy potencjalna?
obrazek
Jak sobie poradzić z epidemią zombizmu?