Przeskocz do treści

Delta mi!

Matematyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

A jakie to ma zastosowanie?

Wojciech Czerwiński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2019
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2019
  • Autor: Wojciech Czerwiński
    Afiliacja: adiunkt, Instytut Informatyki, Uniwersytet Warszawski

"No dobrze, ale jakie to ma zastosowanie?" - to pytanie słyszałem wiele razy podczas rozmów ze znajomymi, którym próbowałem wytłumaczyć, czym się zajmuję. I z pewnością podobne pytania słyszą setki tysięcy naukowców na całym świecie. Nie lubimy tych pytań, bo - powiedzmy to sobie szczerze - sami czasem nie umiemy powiedzieć, czy nasza praca w ogóle ma sens. Można zapytać szerzej - czy w ogóle nauki teoretyczne mają sens? Czy nie można byłoby wykorzystać możliwości setek tysięcy wykształconych i inteligentnych osób dużo lepiej niż do dłubania przez całe życie w jakichś egzotycznych pytaniach - wydumanych i niespecjalnie związanych z funkcjonowaniem innych ludzi?

Google w łańcuchach

Łukasz Rajkowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2019
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2019
  • Wersja do druku [application/pdf]: (443 KB)

|X0 W roku 2009 słowem dziesięciolecia stowarzyszenie American Dialect Society ogłosiło czasownik to google, którego polski odpowiednik - guglować/guglać - omawiany jest już na stronach Słownika Języka Polskiego, PWN. Nic dziwnego, wszak korzystanie z wyszukiwarki Google stało się elementem codzienności większości z nas i nie mamy skrupułów przed zadawaniem jej pytań o najbłahsze sprawy. Idąc za myślą przewodnią tego numeru Delty, o nieoczekiwanych związkach teorii z rzeczywistością, pokażemy, co wspólnego ma wszędobylska wyszukiwarka z teorią łańcuchów Markowa, sformułowaną w początkach XX wieku.

Zawijanie i wycinanie dźwięków

Radosław Kujawa

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2019
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2019
  • Autor: Radosław Kujawa
    Afiliacja: 9LivesData
  • Wersja do druku [application/pdf]: (1647 KB)

Nagraliśmy ze znajomymi piosenkę. Nie było to profesjonalne przedsięwzięcie: nie wynajęliśmy studia nagraniowego, ale spotkaliśmy się u jednego z nas, wyjęliśmy instrumenty i zagraliśmy kilka razy do porządnego dyktafonu. Niestety, brak zawodowstwa dało się odczuć natychmiast - okazało się, że siedziałem na skrzypiącym krześle, które przy każdym moim ruchu robiło ziiik, ziiiiiik. Skrzypienie, choć nie permanentne, stanowczo utrudniało percepcję.

Praktyczne, bo niepraktyczne, czyli: od teorii liczb do kryptologii

Tomasz Kazana

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2019
  • Publikacja elektroniczna: 31 października 2019
  • Autor: Tomasz Kazana
    Afiliacja: Instytut Informatyki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (398 KB)

Teoria liczb to prawdopodobnie najstarsza dziedzina wiedzy matematycznej, badana intensywnie już w czasach starożytnych (a zapewne jeszcze wcześniej; możliwe, że nawet zanim powstała jakakolwiek cywilizacja operująca przekazem pisemnym).

O kul rozmnażaniu

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: kwiecień 2017
  • Publikacja elektroniczna: 30 marca 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (111 KB)
obrazek

Paradoks Banacha-Tarskiego (1924 r.). Kulę można rozłożyć na skończenie wiele części, z których da się zbudować dwie takie same kule.

Eubulides, Richard, Gödel

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Gdy w połowie XIX wieku odkryto geometrie nieeuklidesowe, zainteresowanie matematyków zaczęło zwracać się w stronę podstaw matematyki. Na jakich podstawach można lub należy oprzeć matematykę? Na tym tle zrodził się w latach 20. XX wieku tzw. program Hilberta, postulujący zbudowanie sformalizowanej matematyki na fundamencie aksjomatycznym i wyprowadzanie z aksjomatów twierdzeń jedynie za pomocą ściśle określonych reguł. Tak zbudowana teoria powinna być zupełna i niesprzeczna i te jej własności powinny dać się udowodnić.

Drobiazgi

Normalna-nienormalna?

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Numer Delty poświęcony paradoksom nie byłby kompletny, gdyby nie pojawiła się w nim paradoksalna gra. Przyjrzyjmy się zatem pewnej grze, inspirowanej paradoksami teoriomnogościowymi, które rozkwitły w początkach XX wieku.

o matematyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
Do czego nie da się zastosować rozbieżności szeregu harmonicznego?
obrazek
Dlaczego bańki mydlane nie mają dziur?
obrazek
Czy można przegrać ze sobą? OOps, chyba można!
obrazek
A co na to szkiełko i oko - będzie rewolucja?
obrazek
Nierówne kąty proste? No tak, to trochę komplikuje sprawę...
obrazek
Jak wykryć salamandrę?
obrazek
Jak ulepić jedno z drugiego?
obrazek
Czy twierdzenie Borsuka-Ulama może się na coś przydać?
obrazek
Ops! Samowsobność to chyba nieuleczalna choroba.
obrazek
Jakie problemy ma kierowca tira na drodze z Warszawy do Rzeszowa?
obrazek
Jakie są wymiary tego kalafiora?
obrazek
Czy moja ręka jest losowa?
obrazek
Czy warto grać w 4-wymiarowe kółko i krzyżyk?
obrazek
Kiedy powrócisz, Marilyn?
obrazek
A jakiż to wielokąt właśnie prawie skonstruowaliśmy?
obrazek
Ile ścian ma ten 30-sferostożek 3?
obrazek
Czy prosta może być krzywa?
obrazek
Percolare necesse est! Możliwe, ale powyżej punktu krytycznego.
obrazek
Sfera to czy stożek?
obrazek
Matematyka małżeństwa: wolisz całkować, czy różniczkować?
obrazek
Co to ma wspólnego z największą liczbą na świecie?
obrazek
Czy ten problem można rozwiązać w zupełnie inny sposób?
obrazek
Jaka jest szansa zostania ostatnim Mohikaninem? Odp. 1/11.
obrazek
Który z tych warkoczy jest półdodatni?
obrazek
Czym pachnie cytryna w lustrze? Pomarańczą! A vice versa?
obrazek
Czyżby miał tu miejsce subtelny gerrymandering? Nie sądzę, władzy można przecież ufać!
obrazek
Czy widać tu równoległość?
A może nadrównoległość?
obrazek
Z ilu rozłącznych kawałków może się składać jeden kawałek?
obrazek
A jakby zastosować origami do rozwiązywania równań n-tego stopnia?
obrazek
Dokąd ono idzie?
obrazek
Czy tej wartości naprawdę warto oczekiwać?
obrazek
Jak się rozmnażają kwaterniony?
obrazek
... i tak oto udowodniliśmy, że |1~2 1~3 1~4; co u niektórych może wywołać chwilowe poczucie dyskomfortu...
obrazek
Komu opcję, komu, bo idę do domu.
obrazek
Gdzie czworościan foremny ma talię?
obrazek
Panta rhei? Tak, ale w jaki sposób?!
obrazek
Dużo to, czy tak sobie?
obrazek
Jakiemu twierdzeniu Euklides nadał numer 2 w szóstej księdze Elementów?
obrazek
Dlaczego |RP2 jest za ciasno w R3 ?
obrazek
A czy ty znasz ruchy podstawowe?
obrazek
Czyżby środek tego graniastego kółka jechał do tyłu?
obrazek
Czy ta ósemka jest aktualna czy potencjalna?
obrazek
Jak otworzyć walizkę nie męcząc się za bardzo?
obrazek
Jak sobie poradzić z epidemią zombizmu?
obrazek
Jak ograć kasyno?
obrazek
O, te grafy są identyczne! Gorzej ci? Idź do grafologa.
obrazek
Jak rozpoznać Cylona?
obrazek
Co można wyciąć mając dużo czasu?
obrazek
Czego się boją drżące wielościany?
obrazek
Jak estymować, gdy czynnik ludzki kłamie?
obrazek
Do czego służy sofa Gervera?
obrazek
Jak brzmi Podstawowe Twierdzenie Hydrologii Stosowanej?
obrazek
Jak skonstruować funkcję, której wykres najłatwiej naszkicować pędzlem?
obrazek
No tak, nie ma w tym nic paradoksalnego, bo ta kula jest kwadratowa...
obrazek
Czy czymś takim da się udowodnić Małe Twierdzenie Fermata? A jakże...
obrazek
Skąd wiadomo, że moneta ma i orła, i reszkę?
obrazek
Co widać na tym obrazku?
obrazek
Proste ciekawego początki...
obrazek
Czy to możliwe, żeby na początku było Słowo Banacha?
obrazek
Jak wygląda piekło glazurników?
obrazek
Jak żyje hantelek?
obrazek
Czy to znaczy, że różnica między probabilistą a statystykiem wynosi ß~2?
obrazek
Ilu abakusów trzeba użyć, żeby pomnożyć 37 przez 19?
obrazek
Co to znaczy tyle samo?
obrazek
Która godzina?
obrazek
To chyba czterowymiarowa kostka! Tylko co to jest wymiar!?
obrazek
Na rysunku widzimy pięć punktów i prostą... No bez przesady!!!
obrazek
Czy tą metodą można rozwiązać układ z 770 miliardami niewiadomych?
obrazek
Jak jest zrobiona ta czaszka na dole i co ona tam robi?
obrazek
Jaka jest różnica między wiarygodnością a prawdopodobieństwem?
obrazek
Dlaczego istnieje magnes?