Przeskocz do treści

Delta mi!

Matematyka

nowości (w skrócie)

tematy

nowości

warto przeczytać

Alessio Figalli - Medal Fieldsa 2018

Andrzej Palczewski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 kwietnia 2019
  • Autor: Andrzej Palczewski
    Afiliacja: Zakład Matematyki Finansowej, IMSM, WMIM, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (265 KB)
obrazek

Alessio Figalli

Alessio Figalli, profesor (Eidgenössische Technische Hochschule) ETH w Zurychu, otrzymał Medal Fieldsa na Międzynarodowym Kongresie Matematyków w Rio de Janeiro za - jak napisano w uzasadnieniu - "wkład w teorię optymalnego transportu i jej zastosowania"...

A jednak się da!

O cyfrowej gotówce (ASJD VI)

Tomasz Kazana

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 kwietnia 2019
  • Autor: Tomasz Kazana
    Afiliacja: Instytut Informatyki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (423 KB)

Za co kochamy gotówkę? Chyba przede wszystkim za anonimowość transakcji. To znaczy: jeśli Aldona oraz Celina podejmą z banku po banknocie stuzłotowym; następnie Aldona wyda te pieniądze w sklepiku Bogumiła, a Celina u Dobromira; po czym zarówno Bogumił, jak i Dobromir zdeponują zarobione pieniądze z powrotem w banku, to oczywiście bank w żaden sposób nie będzie w stanie stwierdzić, czy klientką Bogumiła była Aldona, czy też może Celina.

Mała Delta

Nieskończoność

Jak policzyć nieskończone?

Michał Korch

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 kwietnia 2019
  • Wersja do druku [application/pdf]: (278 KB)

Kontynuując naszą przygodę z nieskończonością, spróbujmy wypracować podstawowe narzędzia do jej badania. Przyda nam się w tym celu pewna analogia pomiędzy zbiorami nieskończonymi a tymi skończonymi. Wyobraźmy sobie dwa skończone zbiory osób. Powiedzmy, że elementami pierwszego z nich są: Aldona, Balbina, Cezaria oraz Delfina, a elementami drugiego: Abelard, Baldwin, Cyryl oraz Dezyderiusz. Od razu zauważamy, że te zbiory mają tyle samo elementów. Jak dojść do tego wniosku? Można policzyć elementy w każdym ze zbiorów i w obu przypadkach wyjdzie cztery. A co by było, gdybyśmy nie umieli liczyć do czterech? Czy jest inna metoda pozwalająca na stwierdzenie, że te zbiory mają tyle samo elementów?

Matrymonialna matematyka

Magdalena Sieniawska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2019
  • Publikacja elektroniczna: 30 kwietnia 2019
  • Autor: Magdalena Sieniawska
    Afiliacja: Doktorantka, Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika, PAN
  • Wersja do druku [application/pdf]: (344 KB)

Kiedy jest najlepszy moment na powiedzenie sakramentalnego "tak"? Czy obecny obiekt westchnień jest osobą, z którą spędzisz resztę życia? Ile związków musi się rozpaść, żeby stworzyć stabilną relację? Pewnie wiele osób zadaje (lub wkrótce zada) sobie takie pytania. Ciężko uwierzyć, że matematyka i algorytmika mogą nam pomóc również w romantycznych rozważaniach i sercowych dylematach. Wszystko sprowadza się przecież do określenia momentu, kiedy należy przerwać szukanie i podjąć decyzję, a ten problem jesteśmy w stanie wymodelować matematycznie.

O kul rozmnażaniu

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: kwiecień 2017
  • Publikacja elektroniczna: 30 marca 2017
  • Wersja do druku [application/pdf]: (111 KB)
obrazek

Paradoks Banacha-Tarskiego (1924 r.). Kulę można rozłożyć na skończenie wiele części, z których da się zbudować dwie takie same kule.

Eubulides, Richard, Gödel

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Gdy w połowie XIX wieku odkryto geometrie nieeuklidesowe, zainteresowanie matematyków zaczęło zwracać się w stronę podstaw matematyki. Na jakich podstawach można lub należy oprzeć matematykę? Na tym tle zrodził się w latach 20. XX wieku tzw. program Hilberta, postulujący zbudowanie sformalizowanej matematyki na fundamencie aksjomatycznym i wyprowadzanie z aksjomatów twierdzeń jedynie za pomocą ściśle określonych reguł. Tak zbudowana teoria powinna być zupełna i niesprzeczna i te jej własności powinny dać się udowodnić.

Drobiazgi

Normalna-nienormalna?

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Numer Delty poświęcony paradoksom nie byłby kompletny, gdyby nie pojawiła się w nim paradoksalna gra. Przyjrzyjmy się zatem pewnej grze, inspirowanej paradoksami teoriomnogościowymi, które rozkwitły w początkach XX wieku.

o matematyce w rubryce...

dziwolągi

obrazek
Jak ulepić jedno z drugiego?
obrazek
Z ilu rozłącznych kawałków może się składać jeden kawałek?
obrazek
Percolare necesse est! Możliwe, ale powyżej punktu krytycznego.
obrazek
Czy można przegrać ze sobą? OOps, chyba można!
obrazek
No tak, nie ma w tym nic paradoksalnego, bo ta kula jest kwadratowa...
obrazek
Jak estymować, gdy czynnik ludzki kłamie?
obrazek
A czy ty znasz ruchy podstawowe?
obrazek
Czyżby środek tego graniastego kółka jechał do tyłu?
obrazek
Czy twierdzenie Borsuka-Ulama może się na coś przydać?
obrazek
Matematyka małżeństwa: wolisz całkować, czy różniczkować?
obrazek
Jak jest zrobiona ta czaszka na dole i co ona tam robi?
obrazek
Jak się rozmnażają kwaterniony?
obrazek
Czy prosta może być krzywa?
obrazek
Na początku było Słowo..., ale potem było również słowo Banacha.
obrazek
Jaka jest szansa zostania ostatnim Mohikaninem? Odp. 1/11.
obrazek
Do czego służy sofa Gervera?
obrazek
Czy czymś takim da się udowodnić Małe Twierdzenie Fermata? A jakże...
obrazek
Jak rozpoznać Cylona?
obrazek
Jakie są wymiary tego kalafiora?
obrazek
Czy widać tu równoległość?
A może nadrównoległość?
obrazek
O, te grafy są identyczne! Gorzej ci? Idź do grafologa.
obrazek
Sfera to czy stożek?
obrazek
Jak brzmi Podstawowe Twierdzenie Hydrologii Stosowanej?
obrazek
Skąd wiadomo, że moneta ma i orła, i reszkę?
obrazek
To chyba czterowymiarowa kostka! Tylko co to jest wymiar!?
obrazek
Panta rhei? Tak, ale w jaki sposób?!
obrazek
Dużo to, czy tak sobie?
obrazek
Jak żyje hantelek?
obrazek
... i tak oto udowodniliśmy, że |1~2 1~3 1~4; co u niektórych może wywołać chwilowe poczucie dyskomfortu...
obrazek
Co to znaczy tyle samo?
obrazek
Jaka jest różnica między wiarygodnością a prawdopodobieństwem?
obrazek
A jakiż to wielokąt właśnie prawie skonstruowaliśmy?
obrazek
Który z tych warkoczy jest półdodatni?
obrazek
Dokąd ono idzie?
obrazek
Kiedy powrócisz, Marilyn?
obrazek
Jak wykryć salamandrę?
obrazek
Gdzie czworościan foremny ma talię?
obrazek
Jak wygląda piekło glazurników?
obrazek
Ile ścian ma ten 30-sferostożek 3?
obrazek
Nierówne kąty proste? No tak, to trochę komplikuje sprawę...
obrazek
Czy ten problem można rozwiązać w zupełnie inny sposób?
obrazek
Jak otworzyć walizkę nie męcząc się za bardzo?
obrazek
Ilu abakusów trzeba użyć, żeby pomnożyć 37 przez 19?
obrazek
Co widać na tym obrazku?
obrazek
Jakie problemy ma kierowca tira na drodze z Warszawy do Rzeszowa?
obrazek
Jak skonstruować funkcję, której wykres najłatwiej naszkicować pędzlem?
obrazek
Czego się boją drżące wielościany?
obrazek
Czym pachnie cytryna w lustrze? Pomarańczą! A vice versa?
obrazek
Na rysunku widzimy pięć punktów i prostą... No bez przesady!!!
obrazek
Dlaczego istnieje magnes?
obrazek
Czy tej wartości naprawdę warto oczekiwać?
obrazek
Proste ciekawego początki...
obrazek
Co można wyciąć mając dużo czasu?
obrazek
Która godzina?
obrazek
Jak sobie poradzić z epidemią zombizmu?
obrazek
Co to ma wspólnego z największą liczbą na świecie?
obrazek
Czy warto grać w 4-wymiarowe kółko i krzyżyk?
obrazek
Czy to znaczy, że różnica między probabilistą a statystykiem wynosi ß~2?
obrazek
Czy moja ręka jest losowa?
obrazek
Komu opcję, komu, bo idę do domu.
obrazek
A jakby zastosować origami do rozwiązywania równań n-tego stopnia?
obrazek
Czy ta ósemka jest aktualna czy potencjalna?
obrazek
Dlaczego |RP2 jest za ciasno w R3 ?
obrazek
Ops! Samowsobność to chyba nieuleczalna choroba.
obrazek
Jak ograć kasyno?
obrazek
Czy tą metodą można rozwiązać układ z 770 miliardami niewiadomych?
obrazek
Jakiemu twierdzeniu Euklides nadał numer 2 w szóstej księdze Elementów?
obrazek
A co na to szkiełko i oko - będzie rewolucja?