Portal popularnonaukowy miesięcznika "Delta"

Przeskocz do treści
Loading

niespodzianka

Deltowe rocznice

obrazek

500/41

Rok temu obchodziliśmy 40-lecie, a miesiąc temu ukazał się 500. numer Delty. Dlatego zrobiliśmy sobie prezent. Można wreszcie przeczytać pierwszy numer Delty. Przy tej okazji publikujemy także numery 04/1975 i 09/1976.
Wykopaliska trwają...
Będzie co czytać.

nagrody dziekanów

Nagrody Dziekanów

Komitet Redakcyjny Delty przyznał doroczną Nagrodę Dziekanów dla autora najlepszego artykułu opublikowanego w roku akademickim 2013/2014. Wyróżnienie otrzymli Urszula Foryś i Paweł Matejek za artykuł O pewnym ciekawym zastosowaniu modelu drapieżnik-ofiara (8/2014).

Lista wyróżnień z poprzednich lat:

recenzje

Recenzje

Czekanie na renesans

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2015
  • Publikacja elektroniczna: 1 listopada 2015
obrazek
  • Czas odrodzony. Od kryzysu w fizyce do przyszłości wszechświata
  • Lee Smolin
  • Prószyński Media, 2015

Współczesna fizyka teoretyczna przypomina trochę archipelag wysp poddany działaniu żywiołów, wynoszony w górę ruchami tektonicznymi, ale równocześnie niszczony bezlitosnym smaganiem fal. Części wewnętrzne wysp, niosące praktycznie całokształt kultury materialnej tego lądu, nie doznają przy tym żadnego uszczerbku, można wręcz rzec, że systematycznie się powiększają...

Recenzje

Zagadki o wszystkim

Tymoteusz Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: wrzesień 2015
  • Publikacja elektroniczna: 31 sierpnia 2015
obrazek
  • Seria Poznajemy
  • Demart, 2015

Na początku wyglądało to nieciekawie. Tata sprzątnął ze stolika w moim pokoju wystawę moich konstrukcji z klocków lego i położył tam stertę książek. Nie mam nic przeciwko książkom, ale większość z tych, które tata przynosi do domu, nie nadaje się do niczego. Przynajmniej dla mnie.

Recenzje

O dobru jeszcze lepiej

Ewelina Knapska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2015
  • Publikacja elektroniczna: 1 lutego 2015
  • Autor: Ewelina Knapska
    Afiliacja: Pracownia Neurobiologii Emocji, Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie
obrazek
  • BONOBO i ATEISTA
  • Frans de Waal
  • Copernicus Center PRESS, 2014

Człowiek jest elementem biologicznego kontinuum. Myśl ta, narzucająca się, gdy rozważa się cykl rozwojowy człowieka, jego budowę anatomiczną czy też procesy fizjologiczne weń zachodzące, jest nader rzadko przywoływana w dyskusji własności uznawanej niekiedy za specyficznie ludzką - moralności. Wciąż rośnie jednak liczba i jakość dowodów na to, że wiele zwierząt przejawia skłonności prospołeczne, takie jak umiejętność działania zespołowego albo opieka nad starymi i zniedołężniałymi członkami stada.

Recenzje

Prawa prawdziwie naturalne

Ewelina Knapska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2014
  • Publikacja elektroniczna: 31 stycznia 2014
  • Autor: Ewelina Knapska
    Afiliacja: Pracownia Neurobiologii Emocji, Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie
obrazek
  • Moralność mózgu
  • Patricia S. Churchland
  • Copernicus Center Press, 2013

Umysł to wytwór mózgu. Budowa i funkcjonowanie mózgu człowieka i innych zwierząt jest wynikiem milionów lat ewolucji. Aspektów działania umysłu, na przykład tego, co uważamy za moralne, nie da się zatem zrozumieć bez wnikania w to, jak odpowiednie pojęcia mogły się w toku ewolucji wytworzyć i zmieniać. Oznacza to, że każda intelektualnie uczciwa próba zrozumienia ludzkiej moralności wymaga - prócz języka historii filozofii - zastosowania najnowszych osiągnięć neurobiologii, ewolucjonizmu i psychologii.

Recenzje

Kryptarytmy, czyli arytmetyka słów

Renata Jurasińska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: styczeń 2014
  • Publikacja elektroniczna: 1 stycznia 2014
  • Autor: Renata Jurasińska
    Afiliacja: Instytut Matematyki Uniwersytetu Rzeszowskiego, Koszaliński Klub Szaradzistów „Diagram”
obrazek
  • Kryptarytmy czyli arytmetyka słów
  • Katarzyna Lipszyc
  • Wydawnictwo Nowik Sp.j., 2013

Kryptarytm (gr. kryptós = ukryty; arythmos = liczba) to zadanie szaradziarskie w postaci działania arytmetycznego, w którym cyfry zastąpiono literami. Zadaniem rozwiązującego jest odtworzenie owego działania. Takim samym literom powinny odpowiadać takie same cyfry, a różnym literom - różne cyfry. Żadna z liczb wielocyfrowych nie może zaczynać się zerem. Po zastąpieniu liter cyframi powinno otrzymać się poprawne działanie...

Recenzje

Astronomia ekstremalna

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: grudzień 2013
  • Publikacja elektroniczna: 1 grudnia 2013
obrazek
  • Potęga i piękno
  • Bryan Gaensler
  • Prószyński Media Sp. z o.o., 2013

Widziałem niegdyś w telewizji, przy prasowaniu, kilka programów przyrodniczych pokazujących, na przykład, jak najdłuższy wąż dorzecza Zambezi konkuruje o żer z najdłuższym tegoż dorzecza krokodylem. Gdyby czytany przez lektorkę tekst nie zawierał tych hiperbol, zerkając zza góry koszul na ekran przedstawiający lustro wody, zarośla i kilka kłapnięć gadzią paszczą, mógłbym się pewnie nie zorientować, że mam do czynienia z wartym jakiejkolwiek uwagi zjawiskiem.

Recenzje

Królowa bez Nobla

Paweł Strzelecki

o artykule ...

  • Publikacja elektroniczna: 30 czerwca 2013
  • Autor: Paweł Strzelecki
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Uniwersytet Warszawski
obrazek
  • Królowa bez Nobla. Rozmowy o matematyce
  • Krzysztof Ciesielski, Zdzisław Pogoda
  • Demart, 2013

W świecie popularyzacji matematyki Krzysztof Ciesielski i Zdzisław Pogoda - choć jest ich tylko dwóch - mają pozycję mocniejszą niż bracia Marx w świecie komedii filmowej, więc każdą ich książkę witam z radością i zaciekawieniem: jaka będzie? Czy dowiem się czegoś nowego, czy odnajdę myśli znane, ale opowiedziane lepiej, niż inni robili to wcześniej?

Recenzje

Życie na żywo

Odkrywanie tajemnic ewolucji nie ma końca

Magdalena Fikus

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2013
  • Publikacja elektroniczna: 30 kwietnia 2013
obrazek
  • Największe wynalazki ewolucji
  • Nicka Lane
  • Prószyński i S-ka, 2012

Choć nie jest to miejsce recenzji książkowych, to dziś postanowiłam się podzielić z Czytelnikami głębokim wrażeniem, jakie wywarła na mnie niezwykła książka: wydana w Polsce w końcu 2012 roku (Prószyński i S-ka) Nicka Lane'a Największe wynalazki ewolucji. W 2010 roku nagrodzona została przez Royal Society jako najlepsza popularyzacja roku. Lektura umożliwiająca kilka dni prawdziwej przyjemności.

Recenzje

Zdegenerowany trójkąt

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2013
  • Publikacja elektroniczna: 1 marca 2013
obrazek
  • Filozofia przypadku
  • Michał Heller
  • Copernicus Center Press, Kraków, 2012

Sensacyjna (i słaba naukowo) powieść Dana Browna Anioły i demony rozpoczyna się wątkiem zamordowania Leonarda Vetry, księdza i fizyka, którego celem było naukę "doprowadzić do tego, by potwierdzała istnienie Boga" oraz "udowodnienie, że zdarzenia opisane w Księdze Rodzaju były możliwe". W swej najnowszej książce pt. Filozofia przypadku Michał Heller, także ksiądz i fizyk, jawi się jako przeciwieństwo tej postaci.

Recenzje

Kilka wyznań laika

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
obrazek
  • Matematyka współczesna dla myślących laików
  • Paweł Strzelecki
  • Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2011

Byłem, jak się wydaje, człowiekiem w miarę poukładanym i bez skłonności do przesadnych uniesień. Może z pewnymi wyjątkami...

Recenzje

W poszukiwaniu prawdy

Tomasz Idziaszek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
obrazek
  • Logikomiks - w poszukiwaniu prawdy
  • Wydawnictwo W.A.B., 2011

W pewnym mieście fryzjer goli tylko tych, którzy nie golą się sami. Kto goli fryzjera? - to pytanie jest powszechnie znane jako paradoks Russella, nazwany tak na cześć matematyka Bertranda Russella (1872-1970), który w swoim słynnym dziele Principia Mathematica (napisanym wspólnie z Alfredem Whiteheadem) dał podwaliny pod fundament matematyki oparty na logice.

Recenzje

Gabinet matematycznych zagadek

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 2 marca 2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego
obrazek
  • Gabinet matematycznych zagadek
  • Ian Stewart
  • Wydawnictwo Literackie, 2011

Ian Stewart, którego czytelnikom Delty przedstawiać nie trzeba, stosował w swoich książkach różne formy literackie: eseje, wykłady, listy... Tym razem wybrał formę najprostszą: zbiór wszelkiego rodzaju ciekawostek, zadań, informacji, także tytułowych zagadek (do których książka się absolutnie nie ogranicza), wszystko pod wspólnym hasłem: Matematyka, której uczyliście się w szkole, to jeszcze nie wszystko

Mikołajkowy kalejdoskop czterdziestolecia

40 lat Delty

obrazek

40

Oto okładka pierwszego numeru Delty (1/1974).

6 grudnia 2013 od 15:00 odbyło się huczne przyjęcie urodzinowe.

Oto krótki fotoreportaż


olimpiada matematyczna dziewcząt

Polskie dziewczęta są najlepsze!

obrazek

W tym roku w dniach 12-13 kwietnia odbyła się po raz pierwszy Europejska Olimpiada Matematyczna Dziewcząt. W zawodach rozegranych w Murray Edwards College w Cambridge uczestniczyło 70 uczestniczek z 19 krajów, nie tylko europejskich. Każdy uczestniczący w Olimpiadzie kraj mógł wystawić co najwyżej czteroosobową drużynę.

Polska reprezentacja, kierowana przez Michała Pilipczuka (obecnie doktorant na Uniwersytecie w Bergen w Norwegii) i Joannę Ochremiak (doktorantkę w IM UW), odniosła pełny sukces, wygrywając w klasyfikacji drużynowej ze 122 pkt. Tuż za nimi uplasowała się drużyna Rumunii (121 pkt), a dalej Ukraina (117 pkt) i Stany Zjednoczone AP (110 pkt.). Najlepszy wynik w drużynie uzyskała Barbara Mroczek (36 pkt i złoty medal), pozostale uczestniczki: Anna Siennicka (31 pkt), Agata Latacz (28 pkt) i Anna Olech (27 pkt) zdobyły medale srebrne.

Warto podkreślić, że to już trzecie w ostatnim czasie zwycięstwo uzdolnionej matematycznie polskiej młodzieży, po wygranej na Środkowoeuropejskiej Olimpiadzie Matematycznej (MEMO 2011) i na Olimpiadzie Matematycznej Państw Bałtyckich (Baltic Way 2011).

Gratulujemy!

warto przeczytać

Mała Delta

Sferostożki więcej i bardziej

Przemysław Kiciak i Kamila Łyczek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Autor: Przemysław Kiciak
    Afiliacja: Wydział Matematyk, Informatyki i Mechaniki, Uniwersytet Warszawski
    Autor: Kamila Łyczek
    Afiliacja: Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (565 KB)
obrazek

Gwoli precyzji ustalmy, że trzymając przed sobą zetknięte połówki przeciętej bryły obrotowej (prawą i lewą), obracamy prawą z nich ruchem do siebie.

Taka sobie niewinnie wyglądająca bryłka. Ot, powstała z obrotu kwadratu dookoła jego przekątnej, przecięcia tego, co powstało, na dwie identyczne części (wzdłuż płaszczyzny kwadratu), przekręceniu połowy o 90 ○ i doklejeniu do drugiej części (czekającej w tym czasie w bezruchu). Szczęśliwa całość - sferostożek (ang. sphericon).

Wieże Hanoi

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Wersja do druku [application/pdf]: (97 KB)

Znana łamigłówka wieże Hanoi ma następujące reguły...

Co to jest?

Czy trzeba dowodzić rzeczy oczywistych?

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego

Każda nauka ścisła ma własne metody potwierdzania swoich tez. Dla większości z nich weryfikacja twierdzeń polega na konfrontacji z rzeczywistością. Matematyka jest jedyną z tych nauk, w której owa rzeczywistość nie jest ostateczną (ani jakąkolwiek) metodą sprawdzania zdań aspirujących do wzbogacenia zasobu wiedzy matematycznej. Weryfikatorem twierdzeń jest dowód. Mowa tu o tzw. matematyce czystej lub teoretycznej; zauważmy jednak, że fizyczna rzeczywistość weryfikuje stosowalność instrumentów matematycznych, nie ich wartość matematyczną.

Aktualności (nie tylko) fizyczne

Kwantowa nieodwracalność

Piotr Zalewski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016

Nieodwracalność procesów makroskopowych jest ewidentna. Z jajek łatwo zrobić jajecznicę, a odwrotnego procesu jakoś nie udało się dotąd zaobserwować. Z drugiej strony nieodwracalność jest jednym z najbardziej zastanawiających fenomenów fizycznych, bo mikroskopowe prawa fizyki, tak klasycznej, jak kwantowej nie wyróżniają strzałki czasu.

Elementarz cząstek elementarnych

Nie każdy wie, jak działa Model Standardowy

Piotr Chankowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Autor: Piotr Chankowski
    Afiliacja: Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (189 KB)

W poprzednim odcinku omówiliśmy najważniejsze cechy Modelu Standardowego oddziaływań cząstek elementarnych. Tutaj, zgodnie z zapowiedzią, postaram się pokazać bogactwo struktury teoretycznej ukrytej za prostym fenomenologicznym opisem cząstek i ich oddziaływań.

Wiem, że coś wiesz

Wojciech Czerwiński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Autor: Wojciech Czerwiński
    Afiliacja: doktorant, Instytut Informatyki, Uniwersytet Warszawski

Najwytrwalsi Czytelnicy Delty mogą znać tę zagadkę. Pojawia się ona w wielu wariantach, my zajmiemy się wersją błotną.

O pożytkach z lodu w wiaderku

Magdalena Fikus

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
obrazek

Paul Berg. Nagrodę Nobla otrzymał za wprowadzenie enzymatycznych metod przecinania nici DNA w zaplanowanym rejonie oraz metod sklejania nici pochodzących z różnych organizmów.

W 1972 roku w Zakładzie Biochemii Uniwersytetu Stanforda wykonano pracę, która już na zawsze zmieniła obraz i przyszłość genetyki molekularnej. Pozornie skromna i bez praktycznego znaczenia - połączono dwie cząsteczki DNA: jedna pochodziła z bakteriofaga ˘ (czyli ze świata bakterii), druga z małpiego wirusa onkogennego SV40 (czyli ze świata ssaków). Planowano próby wprowadzenia tej hybrydy z jednej strony do bakterii, z drugiej do komórek małp i popatrzenia, co się stanie.

Prosto z nieba

Ocean pod lodem

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
obrazek

NASA/JPL-Caltech

Tak (być może) wygląda wnętrze Enceladusa.

Cassini znowu nadaje! Oto garść nowych wiadomości z okolic Saturna, gdzie sonda Cassini wykonuje od ponad 10 lat niezwykle ciekawe obserwacje planety i jej księżyców (początek misji w 1997 roku, jednak prawdziwe badania zaczęły się po siedmioletniej podróży w 2004 roku).

Niebo jak własna kieszeń

Niebo w lutym

Karolina Bąkowska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Autor: Karolina Bąkowska
    Afiliacja: doktorantka, Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika, Warszawa

Luty jest miesiącem, w którym prowadzenie obserwacji nie należy do prostych zadań. Wtedy często mamy najostrzejszą zimę, więc noce bywają bardzo mroźne. Dodatkowo występuje stosunkowo niewiele ciekawych zjawisk na niebie, a obiekty, które można obserwować, są albo niewielkiej jasności, albo dostępne dopiero tuż przed świtem. Dzisiejszy artykuł dedykujemy zatem tym z miłośników nocnego nieba, którym nie są straszne ani mrozy, ani obserwacje do samego rana.

Czegóż dawniej uczono

Twierdzenie Sturma

Maciej Bryński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Autor: Maciej Bryński
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Uniwersytet Warszawski

Rozważamy wielomian w o współczynnikach rzeczywistych stopnia n: Wiadomo, że wielomian taki ma n pierwiastków zespolonych; niektóre z nich (czasami wszystkie) są, być może, rzeczywiste. Twierdzenie Sturma pozwala obliczyć liczbę pierwiastków rzeczywistych wielomianu w należących do wybranego przedziału ⟨a;b⟩: Oczywiście, odpowiedź na to pytanie możemy uzyskać, stosując metodę badania funkcji wielomianowej w ; znaną z analizy matematycznej. Metoda Sturma jest czysto algebraiczna, nie stosuje metod analizy matematycznej.

Zapis wieżowy

Tomasz Idziaszek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Wersja do druku [application/pdf]: (153 KB)

Tym razem omówimy rozwiązanie zadania Zapis wieżowy z Akademickich Mistrzostw Polski w Programowaniu Zespołowym z 2006 roku.

Deltoid

Trójkątne dowody

Joanna Jaszuńska

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Wersja do druku [application/pdf]: (61 KB)

Symbol Newtona |(n) k dla liczb całkowitych |n;k ⩾ 0 oznacza liczbę sposobów wybrania zbioru k elementów spośród n: W szczególności  n n |(0) = (n) = 1:

Drobiazgi

Odwracamy, obracamy...

Tomasz Idziaszek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016

Dana jest |n -elementowa tablica a[1::n]; którą chcemy odwrócić, czyli spowodować, że jej elementy będą zapisane w kolejności |a[n];a[n −1]; :::;a[1]:

Klub 44 - Matematyka

Klub 44M - zadania II 2016

Marcin Kuczma

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: luty 2016
  • Publikacja elektroniczna: 30 stycznia 2016
  • Wersja do druku [application/pdf]: (162 KB)

Liga zadaniowa Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki, Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Redakcji Delty

Asterosejsmologia – sondowanie wnętrza gwiazd

Radosław Smolec

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2009
  • Publikacja elektroniczna: 2 czerwca 2014
  • Autor: Radosław Smolec
    Afiliacja: Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Warszawie

Wśród gwiazd zmiennych szczególnie ważną rolę odgrywają gwiazdy zmienne pulsujące. Zmieniają one swoją jasność, a także rozmiary i kształt, w sposób okresowy. Wiąże się to z występowaniem w zewnętrznych obszarach gwiazdy warstw częściowej jonizacji gazu. W pewnych warunkach destabilizuje ona gwiazdę, która kurcząc się i rozszerzając wokół położenia równowagi, zachowuje się jak silnik cieplny. W zmienności wielu gwiazd pulsujących można doszukać się wielu okresowości.

Harmonia w muzyce – skąd się bierze?

Maciej Zalewski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2009
  • Publikacja elektroniczna: 2 czerwca 2014
  • Autor: Maciej Zalewski
    Afiliacja: Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski

Słysząc jakiś dźwięk, zwykle jesteśmy w stanie łatwo określić, czy jest to dźwięk ładny, "muzyczny", czy zwykły hałas. Co więcej, jeżeli zagramy razem dwa dźwięki, np. na fortepianie, czujemy, kiedy one dobrze współbrzmią, a kiedy nie. Dlaczego tak się dzieje?

Mała Delta

Rozety

Wojciech Guzicki

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: czerwiec 2009
  • Publikacja elektroniczna: 2 czerwca 2014
  • Autor: Wojciech Guzicki
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Uniwersytet Warszawski
obrazek

Wikipedia

Rozeta z kościoła St-Jean-de-Malte w Aix-en-Provence

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów architektury średniowiecznej, zwłaszcza gotyckiej, są rozety. Są to okrągłe okna z delikatną konstrukcją kamienną, których puste przestrzenie są najczęściej wypełnione witrażami. Pierwsze rozety pojawiają się już w kościołach romańskich; zamiast witrażami są wypełnione cienkimi płytkami kamiennymi, przepuszczającymi światło.

O paradoksach w astronomii

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: sierpień 2012
  • Publikacja elektroniczna: 31 lipca 2012

Paradoksem w naukach przyrodniczych nazywa się najczęściej zaskakujący wynik hipotezy, która okazuje się nieprawdziwa z powodu zbyt odważnie, a często nieświadomie czynionych założeń. Historia astrofizyki dostarcza wielu znanych przykładów, wśród nich np. paradoks Olbersa (dlaczego nocne niebo jest ciemne?) czy paradoks bliźniąt (czemu jeden z braci po powrocie z podróży relatywistyczną rakietą jest młodszy od tego, który został na Ziemi, skoro poruszali się względem siebie z tą samą prędkością?).

Jak to działa?

Nagrody Nobla

Skąd wiadomo, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, i co to oznacza?

Mateusz Iskrzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: październik 2012
  • Publikacja elektroniczna: 30 września 2012
  • Autor: Mateusz Iskrzyński
    Afiliacja: doktorant, Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski

Nagrodę Nobla z fizyki w roku 2011 otrzymali Saul Perlmutter, Brian Schmidt i Adam Riess w uznaniu wyjątkowego postępu w pomiarach astronomicznych o ważnych konsekwencjach dla kosmologii. Udowodnili oni, że - o ile nasz opis Wszechświata jest poprawny - Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. To liczące sobie zaledwie dekadę odkrycie w zasadniczy sposób zmieniło nasze rozumienie kosmosu.

Poziom trudności gier komputerowych z perspektywy projektanta

Tomek Grochowiak

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: listopad 2012
  • Publikacja elektroniczna: 1 listopada 2012
  • Autor: Tomek Grochowiak
    Afiliacja: projektant gier, obecnie prowadzi własne niezależne studio MoaCube

Gry - komputerowe czy jakiekolwiek inne - opierają się w głównej mierze na pokonywaniu trudności. Niezależnie od tego, czy bawimy się w berka, gramy z kolegami w brydża, czy też spędzamy czas przy najnowszej konsolowej superprodukcji, podstawowy mechanizm tej rozrywki pozostaje dokładnie taki sam. Przed graczem stawiany jest pewien wyimaginowany problem (wyzwanie), który musi on rozwiązać za pomocą posiadanych umiejętności. Przezwyciężanie wyzwań przekłada się na postępy w grze, a towarzysząca temu satysfakcja jest głównym źródłem przyjemności czerpanej z gry.

ciekawe, bardzo ciekawe...

nasze rubryki

Wydanie Delty 02/2016

obrazek

dziwolągi

obrazek
Czy Reuleaux mógł mieć rower z graniastymi kółkami?
obrazek
Ile ścian ma ten 30-sferostożek 3?
obrazek
Jak jest zrobiona ta czaszka na dole i co ona tam robi?
obrazek
Jak utrzymać gracza w ulotnym stanie uniesienia?
obrazek
A cóż to za kulka, co się nie stacza z równi pochyłej?
obrazek
Czego się boją drżące wielościany?
obrazek
Oops-Leon!
obrazek
Jak rozpoznać Cylona?
obrazek
Perpetuum mobile? A jakiego gatunku?
obrazek
To chyba czterowymiarowa kostka! Tylko co to jest wymiar!?
obrazek
Matematyka małżeństwa: wolisz całkować, czy różniczkować?
obrazek
Jak estymować, gdy czynnik ludzki kłamie?
obrazek
Jakie problemy ma kierowca tira na drodze z Warszawy do Rzeszowa?
obrazek
Sfera to czy stożek?
obrazek
Dlaczego |RP2 jest za ciasno w R3 ?
obrazek
Czy dach z prostych musi być prosty?
obrazek
Gdzie najłatwiej znaleźć kwazikryształ o dekagonalnej symetrii?
obrazek
Czy widać tu równoległość?
A może nadrównoległość?
obrazek
Jak sobie poradzić z epidemią zombizmu?
obrazek
No to co To jest, skoro Tego nie ma?
obrazek
Czy dziura może wirować?
obrazek
Czy tej wartości naprawdę warto oczekiwać?
obrazek
Jak działa bąbelek?
obrazek
Czas to czy Przestrzeń?
obrazek
Co to ma wspólnego z największą liczbą na świecie?
obrazek
Kiedy powrócisz, Marilyn?
obrazek
Jak się rozmnażają kwaterniony?
obrazek
Czy można przegrać ze sobą? OOps, chyba można!
obrazek
Ile cukru jest w tej mgławicy?
obrazek
Czy aby nie mieszkamy w trójwymiarowej sferze?
obrazek
Czy można chodzić, nie ruszając nogami?
obrazek
Czy to przypomina wierzchołek góry (pseudo)losowej?
obrazek
So...?
obrazek
Jak działa dyfuzor?
obrazek
Czy próżnia może być jeszcze bardziej próżna?
obrazek
Dlaczego niebo jest niebieskie?
obrazek
Co tak pięknie gra?
obrazek
Jakie są wymiary tego kalafiora?
obrazek
Co to znaczy tyle samo?
obrazek
Co Demon Laplace'a myśli chaosie deterministycznym?
obrazek
Która godzina?
obrazek
Czy Dirichlet znał Pigeonhole principle?
obrazek
Gdzie czworościan foremny ma talię?
obrazek
Czy można tym zamieszać herbatę? A mleko?
obrazek
Jak znajduje szukaczka?
obrazek
A jakiż to wielokąt właśnie prawie skonstruowaliśmy?
obrazek
Jaki jest pogląd Lotki-Volterry na wymieranie australijskiej megafauny?
obrazek
Czy to przypomina mikroruchy w chłodziarce sympatycznej?
obrazek
Do czego służy pierścień Kaca?
obrazek
Jaka jest odległość grupy Joy Division od pulsara PSR B1919+21?
obrazek
Czy ciekła piana jest mokra czy sucha?
obrazek
Jak żyje hantelek?
obrazek
Dlaczego istnieje magnes?
obrazek
Co można wyciąć mając dużo czasu?
obrazek
Jak wygląda piekło glazurników?
obrazek
Czy ten problem można rozwiązać w zupełnie inny sposób?
obrazek
Panta rhei? Tak, ale w jaki sposób?!
obrazek
Co to będzie?! Nic takiego - początek zimy. Za sto lat może być gorzej...
obrazek
Zdecydujesz się wreszcie?
obrazek
Coś tu śmierdzi, czy to chlor?
obrazek
Jak działa koło (rowerowe)?
obrazek
Ops! Samowsobność to chyba nieuleczalna choroba.
obrazek
Czy jesteś pewien, że umiesz tańczyć?
obrazek
Czy ta ósemka jest aktualna czy potencjalna?
obrazek
Na początku było Słowo..., ale potem było również słowo Banacha.
obrazek
Czy ten wzorzec żonglowania nie jest nazbyt egzotyczny?
obrazek
Ile trzeba mieć atomów, żeby móc chodzić prosto?
obrazek
Na rysunku widzimy pięć punktów i prostą... No bez przesady!!!
obrazek
Czy pustą butelką można podpalić sklep monopolowy?
obrazek
Dlaczego Hanny's Voorwerp jest taki zielony?
obrazek
Jak narysować stellę octangulę?