Portal popularnonaukowy miesięcznika "Delta"

Przeskocz do treści
Loading

tematy

olimpiada matematyczna dziewcząt

Polskie dziewczęta są najlepsze!

obrazek

W tym roku w dniach 12-13 kwietnia odbyła się po raz pierwszy Europejska Olimpiada Matematyczna Dziewcząt. W zawodach rozegranych w Murray Edwards College w Cambridge uczestniczyło 70 uczestniczek z 19 krajów, nie tylko europejskich. Każdy uczestniczący w Olimpiadzie kraj mógł wystawić co najwyżej czteroosobową drużynę.

Polska reprezentacja, kierowana przez Michała Pilipczuka (obecnie doktorant na Uniwersytecie w Bergen w Norwegii) i Joannę Ochremiak (doktorantkę w IM UW), odniosła pełny sukces, wygrywając w klasyfikacji drużynowej ze 122 pkt. Tuż za nimi uplasowała się drużyna Rumunii (121 pkt), a dalej Ukraina (117 pkt) i Stany Zjednoczone AP (110 pkt.). Najlepszy wynik w drużynie uzyskała Barbara Mroczek (36 pkt i złoty medal), pozostale uczestniczki: Anna Siennicka (31 pkt), Agata Latacz (28 pkt) i Anna Olech (27 pkt) zdobyły medale srebrne.

Warto podkreślić, że to już trzecie w ostatnim czasie zwycięstwo uzdolnionej matematycznie polskiej młodzieży, po wygranej na Środkowoeuropejskiej Olimpiadzie Matematycznej (MEMO 2011) i na Olimpiadzie Matematycznej Państw Bałtyckich (Baltic Way 2011).

Gratulujemy!

recenzje

Recenzje

Kilka wyznań laika

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 02-03-2012
obrazek
  • Matematyka współczesna dla myślących laików
  • Paweł Strzelecki
  • Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2011

Byłem, jak się wydaje, człowiekiem w miarę poukładanym i bez skłonności do przesadnych uniesień. Może z pewnymi wyjątkami...

Recenzje

W poszukiwaniu prawdy

Tomasz Idziaszek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 02-03-2012
obrazek
  • Logikomiks - w poszukiwaniu prawdy
  • Wydawnictwo W.A.B., 2011

W pewnym mieście fryzjer goli tylko tych, którzy nie golą się sami. Kto goli fryzjera? – to pytanie jest powszechnie znane jako paradoks Russella, nazwany tak na cześć matematyka Bertranda Russella (1872–1970), który w swoim słynnym dziele Principia Mathematica (napisanym wspólnie z Alfredem Whiteheadem) dał podwaliny pod fundament matematyki oparty na logice.

Recenzje

Gabinet matematycznych zagadek

Wiktor Bartol

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 02-03-2012
  • Autor: Wiktor Bartol
    Afiliacja: Instytut Matematyki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego
obrazek
  • Gabinet matematycznych zagadek
  • Ian Stewart
  • Wydawnictwo Literackie, 2011

Ian Stewart, którego czytelnikom Delty przedstawiać nie trzeba, stosował w swoich książkach różne formy literackie: eseje, wykłady, listy... Tym razem wybrał formę najprostszą: zbiór wszelkiego rodzaju ciekawostek, zadań, informacji, także tytułowych zagadek (do których książka się absolutnie nie ogranicza), wszystko pod wspólnym hasłem: Matematyka, której uczyliście się w szkole, to jeszcze nie wszystko

nagroda dziekanów

Nagroda Dziekanów

Nagrodę Dziekanów dla Autora najlepszego artykułu w Delcie w roku akademickim 2010/2011 uzyskał Piotr Różański za artykuł Ilu mamy przodków? zamieszczony w numerze 4(443)/2011

konkurs EUCYS 2011

III Nagroda dla Michała Miśkiewicza

obrazek

Michał Miśkiewicz

Michał Miśkiewicz

27 września ogłoszono w Helsinkach wyniki XXIII Konkursu Prac Młodych Naukowców UE. Jednym z laureatów 3. nagrody (3500 EUR) został Michał Miśkiewicz – matematyk z Warszawy.


W konkursie co roku bierze udział kilkadziesiąt tysięcy młodych badaczy. Do tegorocznego finału EUCYS dotarło 87 projektów z 38 krajów, w tym: 19 z biologii, 8 z chemii, 6 z ekologii, 14 z fizyki, 8 z informatyki, 10 z matematyki, 6 z medycyny, 3 z nauk społecznych i 13 z techniki.

I nagrody zdobyli informatyk z Irlandii, inżynier ze Szwajcarii i biolog z Litwy. II nagrody powędrowały do fizyków z Niemiec i Wielkiej Brytanii, oraz trójki informatyków z Bułgarii. III nagrody poza Polakiem, zdobyli ekonomista z Norwegii i biolożka z Wielkiej Brytanii.

Michał Miśkiewicz został nagrodzony za pracę Urok zbioru math’, która w 2010 r. została również nagrodzona złotym medalem w XXXII Konkursie Prac Uczniowskich z Matematyki (Olsztyn 2010). Jej skrót opublikowaliśmy w Delcie 04/2010.

Redakcja

warto przeczytać

Niebezpieczeństwa innych próżni

Krzysztof Turzyński

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012

Ciało lubi spoczywać. Ciało fizyczne poruszające się w polu sił potencjalnych spoczywa, gdy znajduje się w minimum energii potencjalnej. Jeśli minimum to jest lokalne, ciało może znaleźć się w innym, niżej położonym minimum, gdy dostarczyć mu dostatecznie dużo energii, by mogło pokonać barierę potencjału, lub gdy zajdzie tunelowanie kwantowe (jego prawdopodobieństwo dla ciał makroskopowych jest nikłe). Dla ciał znajdujących się w naszym otoczeniu, takich jak książki na półkach, wiemy z grubsza, gdzie znajdują się te minima.

Dowody V postulatu Euklidesa

Marek Kordos

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
  • Wersja do druku [application/pdf]: (242 KB)

Oczywiście, V postulatu Euklidesa nie da się dowieść na podstawie poprzednich czterech. Niemniej jednak praktycznie każdy znaczący matematyk od V do XIX wieku taki dowód przeprowadził i dopiero jego koledzy wskazywali, w którym miejscu rozumowania użył przesłanki z czterech początkowych postulatów niewynikającej...

Kocha, lubi, szyfruje...

Tomasz Kazana

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
  • Autor: Tomasz Kazana
    Afiliacja: Instytut Informatyki, Uniwersytet Warszawski
  • Wersja do druku [application/pdf]: (258 KB)

W fizyce szkolnej nieustannie przewijającym się motywem są dwa znane miasta: miasto A oraz miasto B. W kryptografii takimi gwiazdami są Alicja i Bob, którzy ciągle się komunikują, uwierzytelniają, a zwykle przeszkadza im w tym złowroga Ewa.

Życie na żywo

O urodzie plemników i nie tylko

Magdalena Fikus

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
obrazek

Moment wniknięcia plemnika do jaja.

Jest... „dobrze zbudowany, elegancka witka i wyraźna wstawka, coś w rodzaju krótkiego tułowia. Główka nie może być zniekształcona...”

Kamerton i struna

obrazek

Do strojenia instrumentów często wykorzystuje się kamerton widełkowy, wynaleziony w 1711 r. przez Johna Shore’a, lutnistę angielskiego dworu królewskiego. Zaletą tego przyrządu jest to, że wprawiony w ruch emituje dźwięk bardzo „czysty”, tj. zawierający niemal wyłącznie składową wzorcową przyrządu. Zrozumienie, dlaczego tak się dzieje, nie wymaga nadmiernie skomplikowanych rachunków i długich wyjaśnień.

Aktualności (nie tylko) fizyczne

Daya Bay – najefektywniejszy eksperyment neutrinowy

Piotr Zalewski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012

Neutrina są najbardziej tajemniczą i najtrudniej wykrywalną formą materii. Od ponad pół wieku zbierane są doświadczalne dowody ich oscylacji. Ponieważ oddziałują tylko słabo (za pomocą masywnych bozonów pośredniczących math math  i math), a stany własne oddziaływania (rodzaje: elektronowy, mionowy oraz taonowy) są, jak widać, różne od stanów masowych (numerowanych 1, 2 i 3), więc neutrina zmieniają swój rodzaj w trakcie lotu.

Niebo jak własna kieszeń

Niebo w maju

Michał Bejger

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
obrazek

Galaxy Zoo

Tajemniczy obiekt Hanny?

W odcinku niniejszym inaugurujemy akcję Niebo jak własna kieszeń, której przyświeca szczytna idea przyjrzenia się nieco mniej widowiskowym, a przez to, być może, nieco mniej znanym gwiazdozbiorom. Jednym z nich jest Mały Lew, położony pomiędzy Wielką Niedźwiedzicą i Lwem, a wyglądający poniekąd jak miniatura tego ostatniego.

Aktualności (nie tylko) fizyczne

Fizyczne uwarunkowanie obliczeń

Piotr Zalewski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012

Każde (niekwantowe) obliczenie wymaga użycia serii nieodwracalnych operacji logicznych, w których dwa stany wejściowe dają jeden stan końcowy. Przykładem takiej operacji jest zerowanie komórki pamięci. W 1961 roku Rolf Landauer wykazał, że minimalna ilość ciepła, porównywalna z math (gdzie math jest stałą Boltzmana, a math temperaturą w skali bezwzględnej), jest do tego niezbędna [1]. Ograniczenie math jest obecnie nazywane granicą Landauera, która określa nieprzekraczalne fizyczne ograniczenie minimalnej ilości ciepła rozpraszanego podczas pojedynczej nieodwracalnej operacji logicznej dowolnego dwójkowego urządzenia.

Japońska geometria świątynna

Anna Dymek

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
  • Wersja do druku [application/pdf]: (176 KB)

Połączenie matematyki z religią może wydawać się nam, Europejczykom, dość zaskakujące. W Japonii jednak przez bardzo długi czas nie było niczym niezwykłym. Zjawisko to zostało zapoczątkowane w XVII wieku, kiedy władcy tego kraju podjęli decyzję o zamknięciu portów i odcięciu Japonii od reszty świata, szczególnie od Europy Zachodniej, a trwało do XIX wieku.

Informatyczny kącik olimpijski

Nurkowanie

Adam Karczmarz

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
  • Autor: Adam Karczmarz
    Afiliacja: student, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego
  • Wersja do druku [application/pdf]: (64 KB)

Tym razem zajmiemy się zadaniem Nurkowanie z Obozu Naukowo-Treningowego im. Antoniego Kreczmara w 2007 roku.

Jak znaleźć „second min”?

Jakub Radoszewski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
  • Wersja do druku [application/pdf]: (99 KB)

Jednym z pierwszych zadań, z jakimi musi zmierzyć się każdy uczący się algorytmów lub programowania, jest znajdowanie minimum w tablicy (ciągu liczb). Oznaczmy taką tablicę przez math

Żuraw matematyczny

Małgorzata Mikołajczyk

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
obrazek

Od dwóch lat Fundacja Matematyków Wrocławskich oraz Instytut Matematyczny Uniwersytetu Wrocławskiego organizują konkurs matematycznego origami „Żuraw”. Mogą w nim startować uczniowie ze wszystkich typów szkół, a także dorośli amatorzy i profesjonalni matematycy. W odróżnieniu od innych konkursów origami w tym nie wystarczą zdolności manualne. W eliminacjach zawodnicy wykonują model matematyczny (płaski lub przestrzenny) w technice origami, natomiast w finale jest na odwrót – rozwiązują problemy dotyczące sztuki origami, używając technik matematycznych.

Kwadrat, którego nie ma

Piotr Kopacz

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: maj 2012
  • Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
  • Autor: Piotr Kopacz
    Afiliacja: Wydział Nawigacyjny, Akademia Morska w Gdyni
  • Wersja do druku [application/pdf]: (282 KB)

Przemieszczając się na płaszczyźnie za pomocą ruchów „do przodu”, „do tyłu”, „w lewo” i „w prawo”, możemy w szczególności narysować kwadrat. Czy analogiczna sytuacja rozważana na zakrzywionej powierzchni zawsze pozwala na wygenerowanie kwadratu przez zakreślaną trajektorię? Rozważmy sferę, którą często wykorzystuje się w globalnym modelowaniu powierzchni Ziemi.

Jak to działa?

Podstawy energetyki jądrowej

Przemysław Olbratowski

o artykule ...

  • Publikacja w Delcie: marzec 2012
  • Publikacja elektroniczna: 02-03-2012
  • Autor: Przemysław Olbratowski
    Afiliacja: pełnomocnik Dziekana Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ds. makrokierunku studiów Energetyka i Chemia Jądrowa
  • Wersja do druku [application/pdf]: (234 KB)

Energetyka jądrowa nie stanowi fundamentalnej dziedziny wiedzy, takiej jak matematyka czy fizyka. Jest natomiast dziedziną bardzo szeroką – zrozumienie całości występujących tu zagadnień wymaga znajomości fizyki jądrowej, fizyki ciała stałego, termo- i hydrodynamiki, ale również takich nauk jak ekologia, ekonomia czy nawet socjologia. W tym krótkim artykule przedstawimy tylko fizyczne podstawy tej gałęzi przemysłu.

Wydanie Delty 05/2012

obrazek

dziwolągi

obrazek
Czy próżnia może być jeszcze bardziej próżna?
obrazek
Czy ten kwadrat jest kwadratem?
obrazek
Dlaczego Hanny’s Voorwerp jest taki zielony?
obrazek
Jak działa bąbelek?
obrazek
Czy grając w Hex można wygrać, ops..., udowodnić twierdzenie Brouwera?
obrazek
To chyba czterowymiarowa kostka! Tylko co to jest wymiar!?
obrazek
Co to ma wspólnego z największą liczbą na świecie?
obrazek
Czy można tym zamieszać herbatę? A mleko?
obrazek
Czy tak wygląda dziura w najsłynniejszym „fałszywym dowodzie” w historii matematyki?
obrazek
Dlaczego math jest za ciasno w math?
obrazek
Gdzie czworościan foremny ma talię?
obrazek
Perpetuum mobile? A jakiego gatunku?
obrazek
Jak jest zrobiona ta czaszka na dole i co ona tam robi?
obrazek
Ile trzeba mieć atomów, żeby móc chodzić prosto?
obrazek
No to co To jest, skoro Tego nie ma?
obrazek
Jakie są wymiary tego kalafiora?
obrazek
Zdecydujesz się wreszcie?
obrazek
Jak znajduje szukaczka?
obrazek
Czy ten problem można rozwiązać w zupełnie inny sposób?
obrazek
Jaka jest odległość grupy Joy Division od pulsara PSR B1919+21?
obrazek
Co można wyciąć mając dużo czasu?